De opkomst van generatieve AI zoals ChatGPT ondermijnt de effectiviteit van traditionele kennisoverdracht en toetsing. Dit betekent dat bedrijven hun aanpak voor interne training en opleidingen fundamenteel moeten herzien om nog betekenisvolle leerresultaten te boeken.

Wat er aan de hand is

Een ervaren docent Aardwetenschappen beschrijft in een persoonlijk essay op Ars Technica hoe het geven van asynchrone online cursussen – via opgenomen video’s in plaats van live sessies – door generatieve AI “meestal ellendig” is geworden. De kern van het probleem ligt in de afstand tussen docent en student en het gemak waarmee AI-tools standaardopdrachten kunnen genereren. In een live, face-to-face setting kan een docent studenten beter op koers houden en direct inspelen op non-verbale signalen van onbegrip. In een online, asynchroon model, waar studenten niet op een vast tijdstip in een ruimte hoeven te zijn, is de kans veel groter dat ze “afhaken”. De opkomst van AI versterkt dit probleem exponentieel, omdat het de traditionele manieren van kennis toetsen (zoals essays en opdrachten) makkelijk kan omzeilen, zonder dat er daadwerkelijk leren plaatsvindt.

Wat dit betekent

Dit is niet alleen een probleem voor het hoger onderwijs, maar een directe waarschuwing voor elke organisatie die investeert in kennisoverdracht. Denk aan compliance-trainingen, productkennis-sessies, onboarding-programma’s of soft-skills workshops die via een online leerplatform worden aangeboden. Als de inhoud voorspelbaar is en de toetsing bestaat uit multiple-choice vragen of standaardverslagen, is de kans groot dat medewerkers de route van de minste weerstand kiezen – met behulp van AI. Het resultaat is een vinkje in het systeem, maar geen echte kennis of gedragsverandering. Voor bedrijven vertaalt dit zich naar operationele risico’s (bijvoorbeeld bij veiligheidstrainingen), kwaliteitsverlies en verspilde investeringen in opleidingen.

Hoe je dit kunt toepassen

De praktische toepassing hangt af van jouw situatie. Het kerninzicht is dat je leer- en toetsvormen moet ontwerpen die AI-resistent zijn door ze persoonlijker, praktischer en meer dialogisch te maken.

Als je een online compliance-training moet laten volgen… vervang de standaard meerkeuzetoets door een scenario-based opdracht. Laat medewerkers in een kort, persoonlijk audio- of videofragment uitleggen hoe zij zouden handelen in een specifieke, herkenbare werksituatie. De beoordeling gaat dan niet om het juiste antwoord, maar om de redenering en de toepassing op de eigen context, wat veel lastiger is om uit te besteden aan AI.

Als je productkennis wilt overdragen aan een verkoopteam… organiseer dan korte, live ‘sparringsessies’ via videocall in plaats van alleen een e-learning module. Stel tijdens die sessie onverwachte, praktische vragen van klanten voor en vraag elke deelnemer om een spontane pitch of een bezwaar te pareren. De sociale druk en de directe interactie stimuleren actieve deelname en echte kennis.

Als je een schrijfvaardigheidstraining of rapportage wilt toetsen… vraag niet om een generiek essay. Koppel de opdracht direct aan de dagelijkse praktijk van de medewerker. Vraag hen bijvoorbeeld om een analyse te schrijven van de laatste klantfeedback op hun eigen project, of een voorstel voor een interne procesverbetering. Omdat de input (de specifieke klantdata of bedrijfscontext) uniek is en de output direct waarde heeft voor het werk, vermindert dit de verleiding en de mogelijkheid om AI te gebruiken voor de kern van het werk.

Bron: Ars Technica