De opkomst van generatieve AI in het onderwijs is een waarschuwing voor elke ondernemer: waarde creëer je niet met generieke, uitbesteedbare output, maar met authentieke interactie en menselijk inzicht. Het verhaal van een docent die zijn voldoening ziet verdampen, is een spiegel voor elke professional wiens werk dreigt te vervlakken tot een anonieme transactie.

Wat er aan de hand is

Een ervaren docent aardwetenschappen beschrijft in een artikel op Ars Technica hoe zijn werk, dat hij ooit als “verslavend vervullend” ervoer, “meestal ellendig” is geworden door de komst van generatieve AI. Hij geeft asynchrone online cursussen, waarbij studenten opgenomen video’s bekijken in plaats van live sessies bij te wonen. In deze setting, waar studenten niet fysiek aanwezig zijn en geen onvrijwillige gezichtsuitdrukkingen zichtbaar zijn, is de kans groot dat studenten “gewoon… afhaken”. De kern van zijn frustratie is dat de menselijke interactie en het directe contact, die essentieel zijn voor betekenisvol leren en betrokkenheid, verdwijnen in een systeem dat anonimiteit en afstand faciliteert.

Wat dit betekent

Dit onderwijsverhaal is een metafoor voor een bredere verschuiving in de zakelijke wereld. De dreiging voor de docent – dat zijn unieke waarde wordt ondermijnd door generieke technologie – geldt net zo goed voor ondernemers, adviseurs, creatieven en dienstverleners. Wanneer jouw werk of dienst kan worden gereduceerd tot het produceren van standaardoutput (een rapport, een ontwerp, een advies) dat ook door een AI gegenereerd kan worden, verlies je je onderscheidend vermogen. De echte waarde verschuift naar die momenten waarop menselijk oordeel, empathie, vertrouwen en gedeeld begrip centraal staan. Het betekent dat ondernemers moeten nadenken over welke delen van hun werkzaamheden echt ‘menselijk’ zijn en welke risico lopen op automatisering en vervlakking.

Hoe je dit kunt toepassen

De les uit het klaslokaal is duidelijk: bescherm en versterk de authentieke, menselijke kern van je werk. Dit doe je niet door AI te vermijden, maar door hem strategisch in te zetten om ruimte te maken voor waar jij het verschil maakt.

Als je een dienst verleent of adviseert… dan is je grootste waarde niet het eindproduct, maar het traject ernaartoe. Een AI kan een basisplan genereren, maar jij begrijpt de unieke context, angsten en ambities van je klant. Concreet: gebruik AI om eerste drafts van documenten of research te maken, maar besteed de gewonnen tijd aan diepgaande gesprekken, het stellen van de juiste vragen en het bouwen van een vertrouwensrelatie. Laat de klant jou betalen voor je inzicht, niet voor je typewerk.

Als je een webshop of product verkoopt… dan onderscheid je je niet meer alleen met het product, maar met de ervaring eromheen. Een chatbot kan standaardvragen beantwoorden, maar creëer bewust momenten voor menselijk contact. Dit kan door een persoonlijke follow-up e-mail na aankoop te sturen (niet geautomatiseerd), een live Q&A-sessie te hosten over je producten, of een duidelijk telefoonnummer te vermelden waar echte mensen bereikbaar zijn voor complexe vragen. Laat zien dat er een mens achter de winkel zit.

Als je een team aanstuurt of samenwerkt… dan dreigt asynchrone communicatie (e-mail, chat, projectboards) hetzelfde effect te hebben als de opgenomen collegevideo’s: mensen haken af. Waarde creëer je in synchrone momenten van echte interactie. Plan niet alleen vergaderingen voor statusupdates, maar ook korte, informele check-ins zonder agenda. Stimuleer camera-gebruik bij online overleg om non-verbale signalen op te vangen. De waarde ligt niet in het uitwisselen van informatie, maar in het gezamenlijk creëren van begrip.

Als je creatieve content maakt… dan is het gevaar dat je output generiek wordt. De AI kan oneindig veel variaties op een thema produceren. Jouw waarde ligt in je unieke perspectief, ervaring en stem. Gebruik AI als brainstormpartner of om writersblock te doorbreken, maar zorg dat het eindwerk jouw persoonlijke stempel, anekdotes en inzichten draagt. Wees de docent voor de camera, niet de opname die op afstand wordt bekeken.

De praktische toepassing is: identificeer in je werk de momenten van “onvrijwillige gezichtsuitdrukkingen” – die signalen van verwarring, enthousiasme of twijfel bij je klant of collega. Zorg dat je die kunt zien en erop kunt reageren. Dat is waar de echte waarde, en voldoening, vandaan komt.

Bron: Ars Technica