Het antwoord: AI-startup Shift biedt gratis schoonmaak aan in ruil voor trainingsdata voor robots. Dit laat zien dat data over schoonmaakprocessen waardevol is, ook voor MKB-schoonmaakbedrijven die hun eigen processen willen optimaliseren of nieuwe verdienmodellen willen creëren.

Wat er aan de hand is

AI-startup Shift heeft een opvallend aanbod gelanceerd: het bedrijf maakt je huis gratis schoon, in ruil voor toestemming om de schoonmakers te filmen. De beelden worden gebruikt om robots te trainen in huishoudelijke taken zoals stofzuigen, afstoffen, dweilen en opruimen. Volgens Shift is de waarde van de trainingsdata die uit de schoonmaakbeelden wordt gegenereerd, hoog genoeg om de dienst gratis aan te kunnen bieden. Het bedrijf kondigde het aanbod aan op sociale media en stelt op zijn website: ‘Jij krijgt een brandschoon appartement. Wij krijgen trainingsdata. Iedereen wint.’ De aankondiging past in een bredere trend waarin AI-bedrijven op zoek zijn naar realistische, alledaagse data om robots te trainen voor taken die voor mensen vanzelfsprekend zijn, maar voor machines uiterst complex.

Wat dit betekent

Voor MKB-schoonmaakbedrijven is dit nieuws relevanter dan het op het eerste gezicht lijkt. Het laat zien dat data over schoonmaakprocessen een economische waarde heeft die verder gaat dan de directe dienstverlening. Waar Shift nu nog consumenten benadert, is de stap naar professionele schoonmaakomgevingen klein. Schoonmaakbedrijven beschikken over een schat aan operationele data: routes, tijdsbesteding, gebruik van middelen, klantvoorkeuren. Die data kan niet alleen worden gebruikt om robots te trainen, maar ook om eigen processen te optimaliseren. Denk aan het efficiënter plannen van routes, het voorspellen van onderhoud of het personaliseren van diensten. Bovendien kan de data een bron van inkomsten worden, bijvoorbeeld door deze te verkopen aan AI-bedrijven of door samen te werken met techpartijen. Voor kleinere schoonmaakbedrijven die nu vooral concurreren op prijs en kwaliteit, opent dit een nieuwe strategische mogelijkheid: data als concurrentievoordeel.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een schoonmaakbedrijf runt met meerdere medewerkers, overweeg dan om te beginnen met het gestructureerd vastleggen van operationele data. Je zou kunnen denken aan het registreren van schoonmaaktijden per ruimte, het aantal vierkante meters per uur, of het gebruik van specifieke middelen. Deze data kun je gebruiken om patronen te herkennen: welke taken duren langer dan gemiddeld, waar zit verspilling in materiaalgebruik, of welke routes zijn inefficiënt. Een mogelijkheid is om een eenvoudig dashboard te maken waarin je deze data bijhoudt en analyseert. Dat geeft je niet alleen inzicht, maar ook een dataset die op termijn interessant kan zijn voor AI-bedrijven.

Als je een team aanstuurt in de schoonmaak, kun je overwegen om medewerkers te betrekken bij het verzamelen van data. Je zou bijvoorbeeld een pilot kunnen starten waarbij een aantal schoonmakers een camera draagt tijdens het werk, met toestemming van de klant en in lijn met privacyregels. Het doel is niet om medewerkers te controleren, maar om te leren hoe bewegingen, volgordes en technieken bijdragen aan efficiëntie. De beelden kunnen dienen als trainingsmateriaal voor nieuwe medewerkers of, op termijn, voor geautomatiseerde systemen. Een optie is om dit te presenteren als een innovatieproject, waarbij medewerkers meedenken over verbeteringen.

Als je in de facilitaire dienstverlening werkt, kun je nadenken over een samenwerking met een AI-startup of techbedrijf. Je zou kunnen onderzoeken of er partijen zijn die geïnteresseerd zijn in jouw data, bijvoorbeeld over schoonmaakfrequentie, materiaalverbruik of klanttevredenheid. Een mogelijkheid is om een proefproject op te zetten waarin je een deel van je data deelt in ruil voor korting op technologie of voor een vergoeding. Dit vraagt wel om een heldere overeenkomst over eigendom en gebruik van de data. Het is verstandig om juridisch advies in te winnen voordat je data deelt.

Als je een klein schoonmaakbedrijf hebt zonder technische achtergrond, hoef je niet meteen in complexe systemen te investeren. Je kunt beginnen met het bijhouden van een eenvoudige logboekregistratie: per klus noteer je hoe lang het duurde, welke materialen je gebruikte en of er bijzonderheden waren. Na een paar maanden heb je een dataset waarmee je patronen kunt ontdekken. Een optie is om deze data te gebruiken om offertes nauwkeuriger te maken of om klanten te laten zien hoe efficiënt je werkt. Dit vergroot je geloofwaardigheid en kan leiden tot meer opdrachten.

Bron: The Verge (https://www.theverge.com/ai-artificial-intelligence/939765/ai-training-data-startup-shift-free-cleaning)