Het Amerikaanse AI-bedrijf Shift biedt gratis schoonmaak aan in ruil voor opnames van de werkzaamheden, om daarmee robots te trainen. Voor schoonmaakbedrijven en zzp’ers in Nederland betekent dit dat de concurrentie van robots dichterbij komt dan gedacht, maar ook dat er nieuwe kansen ontstaan om zelf data te leveren of processen te verbeteren.

Wat er aan de hand is

Shift, een startup gespecialiseerd in AI-training, kondigde op sociale media aan dat het gratis huizen schoonmaakt. De voorwaarde is dat het bedrijf de schoonmakers filmt terwijl ze stofzuigen, dweilen, afstoffen en opruimen. Die beelden gebruikt Shift om robots te trainen in huishoudelijke taken. Volgens het bedrijf is de waarde van de gegenereerde trainingsdata ruim voldoende om de schoonmaakdienst te bekostigen. Op de website staat: “Jij krijgt een brandschoon appartement. Wij krijgen trainingsdata. Iedereen wint.” Een promotievideo toont een schoonmaker in een wit uniform die ramen lapt. Het nieuws werd op donderdag gedeeld en laat zien hoe AI-bedrijven op zoek zijn naar realistische, alledaagse data om robots te leren functioneren in menselijke omgevingen.

Wat dit betekent

Voor de Nederlandse schoonmaaksector, die tienduizenden medewerkers telt en sterk leunt op fysiek werk, is dit een signaal dat automatisering niet langer een ver-van-je-bed-show is. Schoonmaakrobots bestaan al, maar ze zijn beperkt in wat ze kunnen. Door training met echte beelden van menselijke schoonmakers kunnen robots leren omgaan met onverwachte situaties, zoals rommelige kamers of kwetsbare voorwerpen. Dat maakt de stap naar bredere inzet realistischer. Voor schoonmaakbedrijven en zzp’ers betekent dit dat de vraag naar standaard schoonmaakwerk mogelijk afneemt, terwijl de behoefte aan toezicht, onderhoud en specialistische taken kan groeien. Het model van Shift laat ook zien dat data een nieuwe vorm van betaling wordt: in plaats van geld te verdienen met schoonmaken, kun je data leveren voor robotontwikkeling.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een schoonmaakbedrijf runt met meerdere medewerkers, overweeg om te experimenteren met het vastleggen van werkprocessen. Je zou kunnen beginnen met het filmen van een aantal standaard schoonmaakrondes, uiteraard met toestemming van klanten en personeel. Die beelden kun je gebruiken om zelf AI-modellen te trainen voor kwaliteitscontrole of planning, of om samen te werken met partijen zoals Shift. Het is een manier om inkomsten te genereren uit data die je anders niet gebruikt.

Als je als zzp’er in de schoonmaak werkt, kun je nadenken over hoe je je diensten kunt differentiëren. Een optie is om je te specialiseren in taken die robots voorlopig nog niet goed kunnen, zoals het schoonmaken van antieke meubels, het werken met speciale materialen of het uitvoeren van grondige eindschoonmaak na verbouwingen. Door je aanbod te verfijnen, word je minder vervangbaar door automatisering.

Als je een innovatiemanager bent in een facilitaire dienstverlener, kun je contact zoeken met AI-bedrijven die trainingsdata verzamelen. De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar een mogelijkheid is om een pilot op te zetten waarbij je een aantal schoonmaaklocaties aanbiedt als testomgeving. In ruil voor data krijg je mogelijk korting op toekomstige robotoplossingen of toegang tot vroege technologie.

Als je een ondernemer bent die overweegt te investeren in schoonmaaktechnologie, is het verstandig om de ontwikkelingen rondom Shift en vergelijkbare startups te volgen. De prijs van robotica daalt, en de kwaliteit van training neemt toe. Je zou kunnen beginnen met een hybride model: een robot voor de standaard vloerreiniging en een menselijke schoonmaker voor de details. Dat verlaagt de kosten en bereidt je voor op een verdere automatisering.

Bron: The Verge (https://www.theverge.com/ai-artificial-intelligence/939765/ai-training-data-startup-shift-free-cleaning)