Het antwoord: AI-startup Shift biedt gratis schoonmaak aan in ruil voor de rechten om die schoonmaak te filmen. De beelden worden gebruikt om robots te trainen in huishoudelijke taken. Dit model laat zien hoe data de nieuwe valuta wordt, ook voor Nederlandse ondernemers in schoonmaak en logistiek.

Wat er aan de hand is

Het Amerikaanse bedrijf Shift heeft via sociale media aangekondigd dat het gratis woningen schoonmaakt. De voorwaarde is dat het bedrijf de schoonmakers filmt tijdens het werk. Die beelden worden gebruikt als trainingsdata voor robots. Volgens Shift is de waarde van de verzamelde data hoger dan de kosten van de schoonmaak. Op de website staat: “Jij krijgt een brandschoon appartement. Wij krijgen trainingsdata. Iedereen wint.” Een promotievideo toont een schoonmaker in een wit uniform die ramen lapt. Het bedrijf richt zich op het verzamelen van realistische, gevarieerde data in echte huishoudens, niet in een gecontroleerde laboratoriumomgeving.

Wat dit betekent

Deze strategie is een voorbeeld van een bredere verschuiving: data wordt steeds vaker het primaire product, niet de dienst zelf. Voor Nederlandse ondernemers in de schoonmaak- en logistieke sector betekent dit dat de manier waarop je data verzamelt een concurrentievoordeel kan worden. Het gaat niet alleen om het uitvoeren van een dienst, maar om het vastleggen van het proces. Die data kan later worden gebruikt om processen te optimaliseren of om AI-modellen te trainen. Voor kleinere bedrijven die geen miljoenen hebben voor dure datasets, biedt dit model een alternatief: ruil een bestaande dienst voor data. Het is een manier om een dataset op te bouwen zonder directe investering, maar met een operationele kostenpost.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een schoonmaakbedrijf runt, overweeg om klanten een korting of gratis schoonmaakbeurt aan te bieden in ruil voor toestemming om het werk te filmen. Je zou kunnen beginnen met een pilot bij een paar vaste klanten. De beelden kun je gebruiken om een eigen AI-model te trainen dat bijvoorbeeld herkent wanneer een vloer nog nat is of welke plekken vaak worden overgeslagen. Een optie is om samen te werken met een techbedrijf dat de data wil gebruiken, zoals Shift doet.

Als je een logistiek bedrijf hebt, kun je een vergelijkbare strategie toepassen in magazijnen. Bied een gratis optimalisatiescan van de indeling aan, in ruil voor het filmen van het orderpickproces. Die beelden kunnen later worden gebruikt om een robotarm te trainen in het grijpen van producten of om een AI-systeem te leren hoe medewerkers efficiënt door het magazijn bewegen. Het voordeel is dat je data verzamelt in jouw specifieke omgeving, niet in een generieke testopstelling.

Als je een ondernemer bent die AI wil inzetten, maar geen budget hebt voor dure datasets, kijk dan naar diensten die je al levert. De praktische toepassing hangt af van jouw situatie. Het principe is simpel: elke dienst waarbij een mens een fysieke handeling uitvoert, levert beelden op die als trainingsdata kunnen dienen. Denk aan tuinonderhoud, catering of montagewerkzaamheden. Je zou kunnen overwegen om een aparte dataservice op te zetten naast je bestaande dienstverlening.

Bron: The Verge (https://www.theverge.com/ai-artificial-intelligence/939765/ai-training-data-startup-shift-free-cleaning)