Het antwoord is dat je bij het commercieel gebruiken van AI-stemmen niet automatisch alle rechten hebt. Je moet expliciet in contracten en voorwaarden vastleggen wat je wel en niet mag doen met de gegenereerde stem, anders riskeer je claims van stemacteurs, platformen of derden.
Wat er aan de hand is
Volgens een artikel van Fastcompany is het inzetten van AI-stemmen voor commerciële doeleinden een groeiende trend, maar de juridische basis is vaak onduidelijk. Veel ondernemers gaan ervan uit dat ze volledige eigendomsrechten hebben over een stem die ze via een AI-platform laten genereren. Dat is niet altijd het geval. De rechten hangen af van de gebruiksvoorwaarden van het platform, de overeenkomst met de stemacteur (als er een echte stem is gebruikt voor training) en de specifieke licentie die je hebt aangeschaft. Zonder duidelijke afspraken kun je later geconfronteerd worden met claims dat je stem onrechtmatig gebruikt, of dat je de stem niet mag inzetten voor bepaalde doeleinden, zoals reclame of productintegratie.
Wat dit betekent
Voor ondernemers en professionals betekent dit dat je niet zomaar een AI-stem kunt downloaden en inzetten voor je klantenservice, voice-overs of marketing. De impact is het grootst voor bedrijven die AI-stemmen gebruiken in klantcontact, zoals chatbots met spraak, of voor bedrijven die voice-overs laten genereren voor video’s, podcasts of commercials. Ook als je een eigen stemacteur laat inspreken om een AI-model te trainen, moet je contractueel regelen dat je de stem commercieel mag gebruiken. Zonder die afspraken loop je het risico dat de acteur later alsnog rechten claimt of dat het platform de toegang tot de stem intrekt.
Hoe je dit kunt toepassen
Als je een AI-stemplatform gebruikt voor voice-overs in je marketingvideo’s. Je zou kunnen controleren of de gebruiksvoorwaarden van het platform expliciet vermelden dat je de stem commercieel mag gebruiken, inclusief voor reclame en productintegratie. Overweeg om een screenshot of PDF van die voorwaarden op te slaan, zodat je later kunt aantonen wat de afspraken waren op het moment van aanschaf. Als het platform geen duidelijke commerciële licentie biedt, is een optie om contact op te nemen met de aanbieder en schriftelijk bevestiging te vragen.
Als je een eigen stemacteur inhuurt om een AI-stem te trainen. Een mogelijkheid is om in het contract met de acteur een aparte clausule op te nemen over ‘AI-rechten’. Daarin leg je vast dat de acteur toestemming geeft om zijn of haar stem te gebruiken voor het trainen van een AI-model, en dat jij dat model commercieel mag inzetten. Je zou kunnen overwegen om een voorbeeldzin op te nemen zoals: ‘De opdrachtnemer verleent de opdrachtgever een onbeperkt, overdraagbaar en eeuwigdurend recht om de opgenomen stem te gebruiken voor het trainen van AI-modellen en voor alle commerciële toepassingen.’
Als je een AI-stem wilt gebruiken voor je klantenservice. Het is verstandig om in de algemene voorwaarden van je bedrijf op te nemen dat klantgesprekken kunnen worden opgenomen en verwerkt via AI-stemtechnologie. Daarnaast kun je in het contract met het AI-platform vastleggen dat je de stem mag gebruiken voor interactie met klanten, en dat het platform geen rechten claimt op de gegenereerde gesprekken. Overweeg om een clausule op te nemen die zegt dat het platform geen toegang heeft tot de inhoud van de gesprekken voor eigen doeleinden.
Als je een AI-stem wilt gebruiken in een product dat je verkoopt, zoals een app of spel. Je zou kunnen controleren of de licentie van het platform sublicentiëring toestaat. Dat betekent dat jij de stem mag doorverkopen of integreren in een product dat je aan derden levert. Als dat niet het geval is, kun je overwegen om een eigen AI-stem te laten ontwikkelen op basis van een ingehuurde acteur, zodat je volledige controle hebt over de rechten.
Als je twijfelt over de rechten van een bestaande AI-stem die je al gebruikt. Een optie is om een jurist gespecialiseerd in intellectueel eigendom te vragen naar de gebruiksvoorwaarden van het platform en je huidige contracten. Je zou kunnen overwegen om een ‘audit’ te doen van alle AI-stemmen die je gebruikt, en per stem vast te leggen wat de licentievoorwaarden zijn en of je die kunt aantonen.