Google Earth bevat nu een AI-functie waarmee je met een tekstprompt realistische maar vervormde satellietbeelden kunt genereren. Voor ondernemers die werken met locatiegegevens is het essentieel om deze beelden te herkennen en te verifiëren voordat je ze deelt of gebruikt, om juridische en ethische problemen te voorkomen.

Wat er aan de hand is

Google heeft een AI-beeldgenerator, bijgenaamd ‘Nano Banana’, geïntegreerd in Google Earth. Hiermee kunnen gebruikers op basis van een tekstprompt nieuwe satelliet-, lucht- en 3D-beelden creëren die op het eerste gezicht authentiek lijken. Onderzoeker Henk van Ess van Digital Digging toonde aan hoe misleidend dit kan zijn door beelden te genereren van ‘vluchtelingen bij de Mexicaanse grens’ en een ‘bomkrater bij een ziekenhuis in Gaza’. Deze beelden zijn niet echt, maar zien er overtuigend uit.

Google heeft hierop gereageerd en stelt dat het misinformatie serieus neemt. Volgens het bedrijf wordt elk beeld dat met Nano Banana in Google Earth wordt gemaakt, voorzien van een digitaal watermerk genaamd SynthID. Dit watermerk is bedoeld om te kunnen achterhalen of een beeld door AI is gegenereerd. Daarnaast is er een ‘@verifyai’-tag beschikbaar. De vraag is echter of dit voldoende is om te voorkomen dat dergelijke beelden voor misleiding worden gebruikt, zeker in een professionele context.

Wat dit betekent

Deze ontwikkeling raakt niet alleen aan nieuwsfotografie, maar heeft directe gevolgen voor verschillende sectoren. Voor vastgoedprofessionals kan een AI-gegenereerd beeld van een perceel of wijk leiden tot verkeerde taxaties of beslissingen op basis van onjuiste informatie. In de logistiek kan een vervormd satellietbeeld van een haven of distributiecentrum leiden tot foutieve planning van routes of opslag. Verzekeraars die schadebeelden beoordelen op basis van satellietfoto’s, lopen het risico claims op basis van niet-bestaande situaties te beoordelen. De kern van het probleem is dat de grens tussen echt en gegenereerd beeldmateriaal vervaagt, terwijl de gevolgen van het gebruik van foutief beeldmateriaal groot kunnen zijn. Het is daarom niet langer vanzelfsprekend dat een satellietbeeld de werkelijkheid toont.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je in de vastgoedsector werkt, is het verstandig om bij de beoordeling van een perceel of omgeving niet alleen af te gaan op satellietbeelden. Overweeg om bij twijfel altijd een tweede, onafhankelijke bron te raadplegen, zoals actuele kadastergegevens of een fysieke inspectie. Je zou kunnen afspreken dat beelden die je ontvangt van derden, altijd worden gecontroleerd op het SynthID-watermerk voordat ze in een taxatierapport worden gebruikt.

Als je een logistiek bedrijf runt, kun je overwegen om een protocol in te stellen voor het gebruik van satellietbeelden in je routeplanning of magazijnbeheer. Een mogelijkheid is om medewerkers te trainen in het herkennen van AI-vervormde beelden, bijvoorbeeld door te letten op onlogische schaduwen of onnatuurlijke structuren. Het is raadzaam om voor kritieke beslissingen altijd gebruik te maken van gevalideerde kaartdata van officiële bronnen, in plaats van gegenereerde beelden.

Als je werkzaam bent in de verzekeringsbranche, is het belangrijk om bij schadeclaims op locatie niet uitsluitend te vertrouwen op aangeleverde satellietbeelden. Overweeg om een verificatiestap toe te voegen aan je claimproces, waarbij je controleert of het beeld afkomstig is uit een betrouwbare bron en of het geen AI-watermerk bevat. Je zou kunnen overwegen om klanten te wijzen op het bestaan van deze technologie, zodat zij zich bewust zijn van de risico’s van gedeelde beelden.

Als je content of rapportages maakt voor externe partijen, is het verstandig om transparant te zijn over de herkomst van je beeldmateriaal. Een optie is om in je publicaties expliciet te vermelden of beelden afkomstig zijn van satellietdata of dat ze (deels) zijn gegenereerd. Dit voorkomt niet alleen juridische complicaties, maar versterkt ook je geloofwaardigheid als betrouwbare bron.

De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar de kern is dat je niet langer blind kunt vertrouwen op de authenticiteit van satellietbeelden. Het toepassen van een controle op het SynthID-watermerk of het gebruik van de ‘@verifyai’-tag is een laagdrempelige eerste stap om misleiding te voorkomen.

Bron: The Verge