AI is geen alles-of-niets keuze. Voor veel ondernemers is de vraag niet óf ze ermee aan de slag moeten, maar hoe en in welke volgorde. Een model van OpenAI schetst vijf logische waardemodellen die laten zien hoe je AI-adoptie kunt opbouwen, van eenvoudige vaardigheid tot fundamentele procesvernieuwing. Het idee is dat je deze modellen als een routekaart kunt gebruiken om je eigen pad te plannen.

Het eerste model richt zich op AI-vaardigheid in de workforce. Dit gaat niet over het kopen van een dure tool, maar over het praktisch trainen van je team. Het doel is dat iedereen in je organisatie begrijpt wat AI kan en hoe het dagelijkse taken kan versnellen, van het samenvatten van een lange e-mail tot het genereren van ideeën voor een social media-post. Dit is de basis waarop alles verder bouwt.

Vervolgens komt het model van taakautomatisering. Hierbij gebruik je AI om specifieke, repetitieve taken over te nemen. Denk aan het automatisch categoriseren van inkomende offerte-aanvragen in je e-mail, het voorstellen van antwoorden op veelgestelde klantvragen of het controleren van facturen op consistentie. Het gaat om het wegnemen van administratieve rompslomp, waardoor je team tijd overhoudt voor werk dat meer waarde toevoegt.

Het derde model is besluitondersteuning. AI wordt hier ingezet om complexere informatie te analyseren en aanbevelingen te doen, terwijl de mens het laatste oordeel velt. Een voorbeeld is een tool die verkoopdata, markttrends en seizoensinvloeden analyseert om een optimale voorraadniveau voor te stellen. Of een systeem dat klantfeedback uit verschillende kanalen samenvat en de belangrijkste pijnpunten identificeert. De kracht ligt in het combineren van databronnen die voor een mens lastig te overzien zijn.

Het vierde model, producttransformatie, gaat een stap verder. Hier integreer je AI als een kernfunctionaliteit in je eigen product of dienst. Dit verandert de waardepropositie voor je klant. Denk aan een softwaretool voor grafisch ontwerpers die met tekstuele prompts direct beeldconcepten genereert, of een educatieve app die de lesstof persoonlijk aanpast op het niveau en tempo van elke leerling. Het product zelf wordt slimmer en meer op maat.

Het laatste en meest vergaande model is procesvernieuwing. Dit betekent niet een bestaand proces optimaliseren, maar het volledig herontwerpen rond de mogelijkheden van AI. Het vraagt om een fundamentele herbezinning op hoe je waarde creëert. Een voorbeeld is een productiebedrijf dat zijn kwaliteitscontrole niet meer baseert op steekproeven door mensen, maar op real-time visuele inspectie door AI in elke stap van de lijn, wat leidt tot een totaal andere inrichting van de fabriek en logistiek.

Hoe kun je dit vandaag toepassen?

Deze vijf modellen bieden een denkkader om je eigen AI-journey te structureren. Je zou kunnen beginnen bij het model dat het beste past bij je huidige situatie en ambitie.

Als je een klein team hebt dat nog weinig met AI werkt, is het eerste model, AI-vaardigheid, een logisch startpunt. Een mogelijkheid is om een kwartier in een teamoverleg te besteden aan het delen van één praktische AI-tip, zoals het gebruik van een gratis chatbot voor het brainstormen of het opstellen van een eerste draft voor een bericht. Het doel is laagdrempelig vertrouwd raken, niet direct een grote investering doen.

Als je als ondernemer zelf overspoeld wordt door administratie, kun je je richten op het tweede model, taakautomatisering. Overweeg om te onderzoeken of je boekhoudsoftware AI-functies heeft voor het scannen van bonnetjes, of of je e-mailclient suggesties kan geven voor korte antwoorden. Het gaat om het identificeren van die ene terugkerende, tijdrovende taak waar een slimme tool mogelijk verlichting kan bieden.

Als je beslissingen moet nemen op basis van veel data, zoals inkoop, voorraad of marketing, dan is het derde model, besluitondersteuning, relevant. Een optie is om te kijken naar business intelligence-tools die je mogelijk al gebruikt, zoals je CRM of analytics-platform, en na te gaan of daar AI-aangedreven inzichten of voorspellende analyses in zitten die je nog niet benut.

Als je een softwareproduct of een digitale dienst ontwikkelt, is het vierde model, producttransformatie, een inspiratiebron. Je zou kunnen brainstormen over welke klantinteractie in jouw dienst traag of generiek is, en of een AI-functie die persoonlijker of directer zou kunnen maken. Denk aan een chatbot die specifieke vragen over jouw product beantwoordt, in plaats van een algemene FAQ.

Als je bereid bent om fundamenteel na te denken over je bedrijfsvoering, kun je het vijfde model, procesvernieuwing, als stip op de horizon gebruiken. Dit begint niet met technologie, maar met een vraag: “Als we vandaag helemaal opnieuw zouden beginnen, zonder de beperkingen van onze huidige systemen, hoe zou ons ideale proces er dan uitzien met de kennis van wat AI nu kan?” Het antwoord op die vraag kan de richting voor de langere termijn bepalen.

Bron: OpenAI