Het antwoord: Oplichters hebben een nieuwe manier gevonden om ChatGPT te misbruiken: ze vergiftigen de data waar het model op traint, waardoor het nepwebshops aanbeveelt. Als MKB’er kun je hier direct last van hebben, bijvoorbeeld als jouw klanten via ChatGPT bij een frauduleuze concurrent uitkomen of als je zelf onbedoeld een valse shop bezoekt. Het is zaak om te weten hoe dit werkt en hoe je jezelf en je klanten beschermt.

Wat er aan de hand is

Volgens Bright gebruiken oplichters een techniek die LLM data poisoning heet. Ze stoppen stiekem misleidende informatie in de datasets waarop taalmodellen zoals ChatGPT zijn getraind. Het doel is dat het model bij vragen over producten of winkels, frauduleuze shops aanbeveelt in plaats van betrouwbare. Dit is een nieuwe stap in online oplichting: eerst waren het vooral SEO-trucs om websites hoog in Google te krijgen, nu richten ze zich direct op AI-chatbots. Het nieuws laat zien dat de risico’s van AI niet alleen bij grote bedrijven liggen, maar ook bij kleine ondernemers die ChatGPT gebruiken voor klantadvies of productonderzoek.

Wat dit betekent

Voor MKB’ers betekent dit dat je niet blind kunt vertrouwen op aanbevelingen van ChatGPT. Als je de chatbot gebruikt om producten te vinden of te vergelijken, loop je het risico dat je naar een nepshop wordt gestuurd die eruitziet als een legitieme webwinkel. Dit kan leiden tot datadiefstal, financiële schade of reputatieverlies als je klanten via jouw advies bij een oplichter belanden. Vooral sectoren zoals e-commerce, marketing en klantenservice zijn kwetsbaar, omdat zij ChatGPT vaak inzetten voor productaanbevelingen of het beantwoorden van vragen. Het is niet alleen een technisch probleem, maar ook een vertrouwenskwestie: als AI onbetrouwbare informatie geeft, ondermijnt dat het gebruiksgemak waar je als ondernemer op rekent.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een webshop runt en ChatGPT gebruikt voor productadvies aan klanten, is het verstandig om de aanbevelingen van de chatbot altijd te controleren voordat je ze deelt. Je zou een interne checklist kunnen maken: check of de aanbevolen website een veilige verbinding heeft (https), of er contactgegevens en kvk-nummer staan, en of de reviews niet nep lijken. Overweeg om ChatGPT alleen te gebruiken voor algemene informatie en niet voor specifieke winkeladviezen, tenzij je de bronnen handmatig verifieert.

Als je een team aanstuurt dat ChatGPT inzet voor klantenservice, kun je een protocol opstellen waarin staat dat medewerkers nooit direct doorklikken op links die de chatbot geeft. Een optie is om een vaste lijst met betrouwbare leveranciers en shops te gebruiken, en ChatGPT alleen te laten helpen met het formuleren van antwoorden, niet met het aanraden van externe websites. Zo voorkom je dat je klanten per ongeluk naar een frauduleuze site stuurt.

Als je zelf ChatGPT gebruikt voor marktonderzoek of het vinden van nieuwe leveranciers, is het slim om altijd een tweede bron te raadplegen. Je zou bijvoorbeeld de aanbevolen shop kunnen checken via een onafhankelijke reviewsite of via Google Street View om te zien of het adres echt bestaat. Overweeg om een browser-extensie te installeren die verdachte websites markeert, zoals een veiligheidstool die phishing-domeinen herkent.

Als je in de marketing werkt en ChatGPT gebruikt voor contentcreatie, kun je de output controleren op ongebruikelijke productaanbevelingen. Een mogelijkheid is om een vaste prompt te gebruiken waarin je vraagt om alleen geverifieerde bronnen te noemen, al is dat geen garantie. Het belangrijkste is dat je alert blijft op afwijkingen: als ChatGPT ineens een onbekende webshop aanraadt, is dat een rode vlag.

Bron: Bright