Het nieuws dat China zelf DUV-chipmachines gaat produceren, raakt niet alleen ASML, maar ook de honderden Nederlandse MKB-bedrijven die onderdelen en systemen leveren aan de hightechketen. Voor hen is dit het moment om de afhankelijkheid van één klant of regio te heroverwegen en de klantenportefeuille te verbreden.

Wat er aan de hand is

De beurskoers van ASML daalde maandag met ruim 7 procent en dinsdag nog eens met 3 procent, na berichten dat een Chinees staatsbedrijf zelf deep ultraviolet light machines (DUV) gaat produceren. Dit jaar zou China vijf DUV-machines maken, volgend jaar ongeveer twintig, zo meldt het FD. Het gaat nog niet om de meest geavanceerde EUV-machines, die ASML vanwege een Amerikaans exportverbod sowieso niet aan China mag leveren. De Chinese EUV-machines zouden niet verder zijn dan een prototype. Toch is het nieuws genoeg om beleggers flink te laten schrikken, mede omdat ongeveer een vijfde van de omzet van ASML uit China komt.

Wat dit betekent

Voor Nederlandse MKB-leveranciers in de hightechketen is dit geen ver-van-je-bed-show. De hightechindustrie is een ecosysteem: als de verkoop van ASML onder druk komt te staan door toenemende concurrentie of geopolitieke spanningen, heeft dat directe gevolgen voor de orderportefeuilles van toeleveranciers. Het signaal is tweeledig. Enerzijds laat het zien dat de afhankelijkheid van één grote speler, of één geografische markt, een kwetsbaarheid is. Anderzijds bevestigt het dat de wereldwijde vraag naar chipmachines groot blijft, maar dat de markt zich herverdeelt. Voor een MKB-bedrijf dat nu 60 procent van zijn omzet uit de ASML-keten haalt, is dit het moment om na te denken over de vraag: wat gebeurt er met mijn orderboek als die stroom vermindert?

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een toeleverancier bent in de hightechketen, is het verstandig om je klantenportefeuille te analyseren. Hoe groot is het aandeel van ASML of directe ASML-toeleveranciers in je omzet? Een mogelijkheid is om een doelstelling te formuleren, bijvoorbeeld dat geen enkele klant meer dan 30 procent van je omzet mag vertegenwoordigen. Je zou kunnen verkennen of je capaciteit en kennis ook inzetbaar zijn in andere sectoren, zoals de medische technologie, energie of de halfgeleiderindustrie buiten China.

Als je een bedrijf leidt dat afhankelijk is van export naar China, is het verstandig om de risico’s in kaart te brengen. De situatie rond ASML laat zien hoe snel geopolitieke ontwikkelingen de markt kunnen veranderen. Overweeg om een scenario op te stellen voor het geval de export naar China verder wordt beperkt of de vraag daar afneemt. Een optie is om te onderzoeken of je producten of diensten ook aansluiting vinden bij markten in Europa, de VS of Zuidoost-Azië.

Als je een MKB-bedrijf runt dat indirect aan de hightechketen levert, bijvoorbeeld in logistiek, software of engineering, is het zaak om de signalen serieus te nemen. De berichten over de Chinese DUV-productie zijn een aanwijzing dat de markt aan het verschuiven is. Je zou kunnen overwegen om je kennis en diensten breder in te zetten, bijvoorbeeld voor bedrijven die actief zijn in de energietransitie of defensie. Het doel is niet om te stoppen met de huidige klanten, maar om een tweede been te creëren.

Als je een ondernemer bent die overweegt om te investeren in nieuwe apparatuur of personeel, is het verstandig om eerst de marktvooruitzichten van je belangrijkste klanten te bekijken. De daling van het ASML-aandeel is een signaal dat beleggers rekening houden met tegenwind. Een mogelijkheid is om investeringen te faseren, zodat je flexibel kunt reageren als de orderstroom verandert. Overweeg om met je belangrijkste klanten in gesprek te gaan over hun verwachtingen voor de komende twaalf maanden.

De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar de kern is duidelijk: de komst van Chinese DUV-machines is een wake-upcall voor de hele Nederlandse hightechketen. Het is geen reden voor paniek, maar wel voor herbezinning op de vraag hoe je bedrijf is gepositioneerd in een wereld waarin markten sneller verschuiven dan ooit.

Bron: Sprout