Het antwoord is dat China binnenkort zijn eigen DUV-chipmachines gaat produceren, wat de beurskoers van ASML hard raakt en een signaal is dat de wereldwijde tech-toeleveringsketen fundamenteel verschuift. Voor Nederlandse ondernemers betekent dit concreet dat afhankelijkheid van één regio of leverancier risicovoller wordt en dat het tijd is om je inkoopstrategie te herzien.

Wat er aan de hand is

Het aandeel ASML daalde maandag met ruim 7 procent en dinsdag nog eens met 3 procent. Aanleiding is het nieuws dat een Chinees staatsbedrijf zelf Deep Ultraviolet (DUV) chipmachines gaat produceren. Dit jaar zou het bedrijf vijf machines maken, volgend jaar ongeveer twintig, zo meldt het FD. Het gaat nadrukkelijk niet om de meest geavanceerde EUV-machines, die ASML vanwege een Amerikaans exportverbod toch al niet aan China mag leveren. De Chinese EUV-machines zouden niet verder zijn dan een prototype.

De schrik onder beleggers is begrijpelijk: maar liefst een vijfde van de omzet van ASML komt uit China. Het nieuws is een teken dat China zich actief losmaakt van westerse halfgeleidertechnologie, een ontwikkeling die al langer speelt maar nu concreet wordt.

Wat dit betekent

Deze ontwikkeling gaat verder dan een koersdaling van één beursfonds. Het betekent dat de wereldwijde productie van chips, en daarmee van alle elektronica, minder geconcentreerd raakt in de handen van een paar westerse spelers. Voor Nederlandse bedrijven die afhankelijk zijn van chips, elektronische componenten of machines uit Azië, is dit een wake-upcall. De vraag is niet óf de toeleveringsketen verandert, maar hoe snel en met welke gevolgen voor levertijden en prijzen.

Voor bedrijven die direct of indirect aan ASML leveren, is de impact het grootst. Maar ook voor afnemers van elektronica geldt: een verschuiving in de productie van chipmachines kan op termijn leiden tot een ander aanbod of andere prijzen. Het is een signaal dat de globalisering van de techindustrie plaatsmaakt voor een meer regionale, versnipperde structuur.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een productiebedrijf runt dat afhankelijk is van elektronische componenten, is dit het moment om je leverancierslijst tegen het licht te houden. Overweeg om niet alleen bij je huidige leverancier te kopen, maar ook een alternatieve bron in Europa of de VS te zoeken. Je zou kunnen onderzoeken of er lokale distributeurs zijn die dezelfde componenten kunnen leveren, ook al zijn ze misschien duurder. De extra kosten wegen op tegen het risico dat je productie stilstaat door een leveringsprobleem.

Als je een webshop of winkel runt die elektronica verkoopt, is het verstandig om je voorraadstrategie te herzien. Een mogelijkheid is om kritieke producten voor een langere periode in te kopen, zodat je niet afhankelijk bent van korte levertijden. Je zou ook kunnen overwegen om je assortiment te verbreden met producten die niet afhankelijk zijn van de meest geavanceerde chips, zodat je minder kwetsbaar bent voor prijsschommelingen.

Als je een bedrijf leidt dat exporteert naar China of daar onderdelen inkoopt, is het belangrijk om de politieke en technologische ontwikkelingen te volgen. Overweeg om een scenario op te stellen voor het geval de handelsrelatie verslechtert. Je zou kunnen onderzoeken of er alternatieve markten zijn voor je producten, of dat je je inkoop kunt verplaatsen naar andere landen in Zuidoost-Azië. Het is een oefening die je misschien niet morgen afrondt, maar die je wel rust geeft.

Als je een financieel directeur of inkoper bent, is het verstandig om de afhankelijkheid van specifieke leveranciers in kaart te brengen. Een optie is om een risicoanalyse te laten maken van je toeleveringsketen, waarbij je kijkt naar de herkomst van je belangrijkste grondstoffen en componenten. Je zou kunnen besluiten om contracten af te sluiten met langere looptijden om prijzen vast te leggen, of om juist flexibeler te zijn in je inkoop.

De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar de kern is duidelijk: de tijd dat je blind kon vertrouwen op een stabiele, wereldwijde techketen is voorbij. Het is een ontwikkeling die je niet kunt tegenhouden, maar waar je je wel op kunt voorbereiden.

Bron: Sprout