De komst van een Chinese kopie van ASML’s DUV-chipmachine zet de markt onder druk en raakt direct aan de strategische keuzes van Nederlandse toeleveranciers. Voor bedrijven die aan ASML leveren, betekent dit dat de afhankelijkheid van één grote klant en één regio een concreet risico wordt dat om een antwoord vraagt. Het is geen directe crisis, maar wel een signaal dat de wereldwijde machtsverhoudingen in de chipindustrie verschuiven.

Wat er aan de hand is

De beurskoers van ASML daalde maandag met ruim 7 procent en dinsdag nog eens met 3 procent, na berichten dat een Chinees staatsbedrijf zelf DUV-machines gaat produceren. Dit jaar zou het bedrijf vijf machines maken, volgend jaar ongeveer twintig, zo meldt het FD. Het gaat nadrukkelijk niet om de geavanceerdere EUV-machines, die ASML vanwege een Amerikaans exportverbod sowieso niet aan China mag leveren. Die Chinese EUV-modellen zouden niet verder zijn dan een prototype.

Toch is het nieuws genoeg om beleggers te laten schrikken, omdat ongeveer een vijfde van de omzet van ASML uit China komt. De ontwikkeling laat zien dat China niet alleen afhankelijk wil blijven van westerse technologie, maar actief een eigen ecosysteem opbouwt. Voor ASML is dit een strategische dreiging op de middellange termijn, ook al is de Chinese productie nu nog in de opstartfase.

Wat dit betekent

Voor het Nederlandse MKB dat aan ASML levert, is dit nieuws geen directe aanleiding voor paniek, maar wel een belangrijk strategisch signaal. De afhankelijkheid van ASML als klant is voor veel toeleveranciers groot. Als de Chinese DUV-machine daadwerkelijk een deel van de markt verovert, kan dit op termijn de orderportefeuille van ASML beïnvloeden. Dat heeft dan direct gevolgen voor de toeleveranciers.

Het betekent ook dat de geopolitieke spanningen rondom chiptechnologie een directe impact hebben op de Nederlandse maakindustrie. De exportbeperkingen die de VS oplegt, zorgen ervoor dat ASML bepaalde markten niet kan bedienen. Een alternatieve aanbieder die die markten wel bedient, kan op termijn een prijsdruk veroorzaken die ook de Nederlandse toeleveranciers voelen. De vraag is niet of dit gaat gebeuren, maar wanneer en in welke mate.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een toeleverancier bent van ASML of andere chipmachinebouwers, is dit het moment om je klantenportfolio te verbreden. Overweeg om te onderzoeken welke andere sectoren gebruik kunnen maken van jouw precisietechnologie of productiecapaciteit. Een mogelijkheid is om te kijken naar de medische technologie of de energiesector, waar ook vraag is naar hoge precisie. Je zou kunnen beginnen met een marktverkenning naar twee of drie nieuwe sectoren die aansluiten bij jouw kerncompetenties.

Als je een bedrijf leidt dat afhankelijk is van orders uit de halfgeleiderindustrie, is het verstandig om je positie in de keten te heroverwegen. Een optie is om met ASML in gesprek te gaan over de langetermijnvooruitzichten en hoe zij de Chinese concurrentie inschatten. Overweeg om ook te kijken naar de mogelijkheden om je kennis en producten in te zetten voor onderhoud en service, een markt die minder gevoelig is voor nieuwe concurrentie.

Als je een ondernemer bent die strategische keuzes moet maken over investeringen, is dit een goed moment om je risicoprofiel te herzien. Je zou kunnen overwegen om een deel van je investeringen te richten op innovatie die je onderscheidt van goedkopere concurrenten. Een mogelijkheid is om te onderzoeken of je productieproces verder geautomatiseerd kan worden om kostenvoordeel te behouden. Overweeg om een scenarioanalyse te maken van wat er gebeurt als de Chinese DUV-machine over twee jaar op grote schaal wordt geproduceerd.

Als je een ondernemer bent die nieuwe markten wil aanboren, is het interessant om te kijken naar de bredere trend van technologische autonomie. Landen en regio’s willen minder afhankelijk zijn van een paar grote spelers. Je zou kunnen onderzoeken of jouw producten of diensten aansluiten bij die behoefte aan lokale productie en leveringszekerheid. Een optie is om te kijken naar samenwerkingen met bedrijven die actief zijn in de Europese of Amerikaanse chipproductie, die juist gebaat zijn bij een sterke lokale toeleveringsketen.

Bron: Sprout