Het antwoord op de vraag of AI het verdienmodel van datagedreven dienstverleners bedreigt, is voorlopig nee. Relx, het moederbedrijf van onder meer Elsevier, zag in de eerste helft van dit jaar de omzet en winst stijgen en schrijft dat mede toe aan de inzet van AI. Voor Nederlandse ondernemers die zelf data of gespecialiseerde kennis verkopen, is de strategie van dit bedrijf een voorbeeld van hoe je AI kunt inzetten om je aanbod juist waardevoller te maken.

Wat er aan de hand is

Relx, leverancier van informatie-gebaseerde ‘analytics’ en ‘decision tools’, meldt in de resultaten over de eerste helft van 2026 geen nadeel van AI. Alle divisies die onder invloed van AI staan, waaronder risicobeheersing en wetenschap, toonden groei. De divisie ‘legal’, die juristen bedient, meldt zelfs een verdere versnelling van de groei. De totale operationele winst van het concern nam met 9 procent toe tot 1.727 miljoen Britse pond, terwijl de omzet met 7 procent steeg naar 4.871 miljoen pond.

Beleggers waren begin dit jaar nog bezorgd dat voordelige AI-software de winstgevendheid van Relx zou bedreigen. Toen AI-modellenbouwer Anthropic zich op de juridische wereld richtte, ontstond extra vrees voor het verdienmodel. Die vrees lijkt vooralsnog ongegrond. Relx verwacht voor heel 2026 continue sterke groei.

Wat dit betekent

Dit nieuws gaat over meer dan één beursgenoteerd bedrijf. Het laat zien dat AI niet automatisch leidt tot commoditisering van kennis. Relx bewijst dat je met AI je producten sneller en beter kunt maken, in plaats van dat AI je product overbodig maakt. De kern zit in de combinatie van unieke data en AI-toepassingen die daar bovenop gebouwd worden. Een algemeen AI-model zoals dat van Anthropic kan juridische teksten verwerken, maar mist de specifieke, gevalideerde datasets en de domeinkennis die Relx in decennia heeft opgebouwd. Voor het MKB is de les dat de waarde niet zit in de technologie zelf, maar in de data en de toepassing ervan voor een specifieke doelgroep.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een adviesbureau runt dat gespecialiseerde rapporten of analyses verkoopt, dan kun je AI inzetten om je onderzoek sneller uit te voeren en je rapporten actueler te maken. Overweeg om een AI-tool te trainen op je eigen archief van eerdere adviezen en klantcases. Zo kun je nieuwe vragen sneller beantwoorden met kennis die je al in huis hebt, zonder dat je de kwaliteit van je advies verliest. Je zou kunnen beginnen met één terugkerend type adviesvraag waar je veel tijd aan kwijt bent.

Als je een bedrijf hebt dat werkt met veel documenten, zoals een notariskantoor of een administratiekantoor, dan kun je AI gebruiken om standaardwerk te automatiseren. Relx laat zien dat juist in juridische en administratieve processen AI een versnelling oplevert. Een mogelijkheid is om AI in te zetten voor het controleren van contracten op standaardclausules of het voorbereiden van dossiers. Dit bespaart tijd, waardoor je medewerkers zich kunnen richten op de complexe zaken waar klanten echt waarde aan hechten.

Als je een datagedreven dienstverlener bent, bijvoorbeeld in marktonderzoek of risicoanalyse, dan is de strategie van Relx een direct voorbeeld. Het bedrijf gebruikt AI om sneller producten met een hogere toegevoegde waarde te ontwikkelen en te lanceren, terwijl de kostenstijging onder de omzetgroei blijft. Je zou kunnen onderzoeken welke datasets jij hebt die uniek zijn voor jouw markt. Overweeg om een AI-functionaliteit toe te voegen die klanten zelf kunnen gebruiken om antwoorden te krijgen, in plaats van dat ze altijd een rapport van jou moeten afwachten. Dit verhoogt de waarde van je abonnement of dienstverlening.

Als je leidinggeeft aan een team dat vreest dat AI hun werk overneemt, gebruik dan dit voorbeeld om het gesprek te kantelen. De ervaring van Relx is dat AI het mogelijk maakt om meer waarde toe te voegen aan klanten. Een optie is om met je team te inventariseren welke taken veel tijd kosten maar weinig unieke expertise vereisen. Dit zijn de taken die je met AI kunt versnellen. Zo creëer je ruimte voor het werk dat echt het verschil maakt voor je klanten en waar AI voorlopig niet in kan treden.

Bron: Computable