Chatbots zoals ChatGPT en Claude kunnen onbedoeld leiden tot uniformiteit in taal en denken, zo waarschuwen informatici en psychologen in een nieuw onderzoek. Het risico is dat bedrijfscommunicatie, marketingteksten en interne documenten steeds meer op elkaar gaan lijken, waardoor je unieke merkstem vervaagt. Het gaat niet alleen om de woorden die je kiest, maar ook om de denkpatronen die door de AI worden gestimuleerd. Voor ondernemers die deze tools gebruiken, is het cruciaal om bewust te blijven van dit effect en strategieën toe te passen om authenticiteit te behouden.

Waarom AI tot uniformiteit leidt

De waarschuwing van de wetenschappers is gebaseerd op de werking van grote taalmodellen. Deze systemen zijn getraind op enorme hoeveelheden bestaande tekst van het internet. Hun doel is om de meest waarschijnlijke, conventionele en sociaal geaccepteerde reactie te genereren. Daardoor neigen ze naar de gemiddelde mening en de meest gangbare schrijfstijl. Wanneer veel mensen dezelfde tools gebruiken voor vergelijkbare taken – zoals het schrijven van een productbeschrijving, een klantmail of een social media-post – ontstaat er onvermijdelijk overlap. De output wordt geoptimaliseerd voor algemene acceptatie, niet voor onderscheidend vermogen.

Het effect op je merk en communicatie

Voor een ondernemer heeft dit directe gevolgen. Je merk wordt mede bepaald door de toon en stijl van je communicatie. Als die steeds meer lijkt op die van je concurrenten, verwatert je unieke positie. Het gevaar schuilt niet alleen in uitgeschreven teksten. De onderzoekers wijzen erop dat het langdurig werken met deze systemen ook onze eigen denkprocessen kan beïnvloeden. We kunnen gaan leunen op de voorgestelde structuren en argumenten van de AI, wat onze eigen creativiteit en kritisch denken kan ondermijnen. Dit is met name relevant bij strategievorming en innovatie, waar origineel denken essentieel is.

Strategieën om je eigen stem te versterken

Het antwoord is niet om AI-tools te vermijden, maar om ze slimmer en meer intentioneel in te zetten. Een mogelijkheid is om de AI niet te gebruiken als schrijver, maar als editor of sparringpartner. Je begint met je eigen ruwe ideeën en eerste concepten, geschreven in je eigen woorden. Vervolgens vraag je de tool om te helpen met structureren, het vinden van alternatieve formuleringen of het controleren op duidelijkheid. Een andere optie is om zeer specifieke en gedetailleerde prompts te schrijven die refereren aan je bestaande huisstijl, voorbeeldteksten of de specifieke woordkeuze die je bedrijf hanteert. Je traint de AI als het ware om jouw stem te imiteren in plaats van de zijne.

Hoe kun je dit vandaag toepassen?

Een concrete suggestie is om bij je volgende klantmail of blogpost eerst zelf de kernboodschap in steekwoorden of een kort, informeel stukje tekst op te schrijven. Gebruik daarna een chatbot om dit uit te werken, maar vraag specifiek om opties die jouw informele toon behouden of om suggesties voor synoniemen die bij je merk passen. Een andere mogelijkheid is om een verzameling van je beste, meest karakteristieke teksten (bijvoorbeeld van je website of nieuwsbrieven) als referentiemateriaal bij je prompts te voegen en de AI te vragen in die stijl te schrijven. De praktische toepassing hangt af van jouw situatie. Via geprompt.nl/stel-je-vraag kun je een vraag stellen die we uitwerken tot een artikel op maat.

De toepassingen in dit artikel zijn suggesties op basis van het bronartikel, geen gevalideerd advies.

Bron: Bright