Tesla en SpaceX gaan samen fabrieken bouwen om zelf miljarden geavanceerde chips te produceren. Het doel is simpel: nooit meer stilgelegd worden door tekorten in de toeleveringsketen. Elon Musk kondigde dit plan aan onder de naam Terafab. De fabrieken zullen het hele proces van ontwerp tot productie van de nieuwste 2nm-chips in eigen beheer nemen. De benodigde energie voor deze operatie is enorm, vergelijkbaar met het stroomverbruik van Zwitserland en Portugal samen. De investering wordt geschat op ongeveer 25 miljard dollar.

Dit is geen geïsoleerde actie. Eerder nam Tesla al de productie van een cruciale grondstof voor batterijen, lithium, grotendeels in eigen hand. Het patroon is duidelijk: voor kritieke componenten die de groei en zelfs het voortbestaan van het bedrijf bepalen, wil Musk de controle niet uit handen geven. De chips zijn bestemd voor toekomstige producten zoals zelfrijdende auto’s, robotaxi’s, mensachtige robots en een constellatie van AI-satellieten. Musk verwacht daar uiteindelijk meer van te verkopen dan van auto’s.

De kernles voor ondernemers: beheers wat cruciaal is

Het megaproject van Tesla lijkt ver verwijderd van een Nederlandse webshop, consultancybureau of productiebedrijf. Toch zit er een fundamentele strategische les in die voor elke ondernemer relevant is. Het gaat om het identificeren en beheersen van je meest kritieke afhankelijkheden. Voor Tesla zijn dat geavanceerde chips. Voor jou kan dat iets heel anders zijn.

Een kritieke afhankelijkheid is alles waarvan jouw bedrijfsvoering stopt als het wegvalt of onbetaalbaar wordt. Dat hoeft geen fysiek product te zijn. Het kan ook een specifieke software zijn waar je hele proces op draait, een sleutelpersoon met unieke kennis, een bepaalde dienst van een externe partij, of een grondstof die essentieel is voor je product. De wereldwijde chipcrisis van de afgelopen jaren heeft laten zien hoe kwetsbaar lange, complexe ketens kunnen zijn. Tesla’s reactie is om die keten voor een vitaal onderdeel zo kort mogelijk te maken: in-housen.

Hoe kun je dit vandaag toepassen?

De les is niet dat je miljarden moet investeren in een fabriek. De les is dat je bewust moet nadenken over je kwetsbaarheden en daar een plan voor maakt. In-housing is één optie, maar strategische partnerships of het aanhouden van grotere voorraden zijn andere.

Als je een fysiek product maakt of verkoopt… Kijk eens kritisch naar je belangrijkste componenten of grondstoffen. Welke zijn echt uniek of moeilijk te vervangen? Een mogelijkheid is om met je leverancier een langere-termijnovereenkomst te bespreken die voor jou zekerheid biedt. Een andere optie is om, waar mogelijk, een veiligheidsvoorraad van dat ene cruciale onderdeel aan te houden, ook al kost dat wat kapitaal.

Als je diensten levert en afhankelijk bent van software… Stel je voor dat de specifieke SaaS-tool waar je hele projectmanagement en facturering op draait, opeens verdwijnt of drastisch duurder wordt. Een concrete stap is om periodiek een back-upplan te evalueren. Welke alternatieve tools zijn er? Kun je essentiële data eenvoudig exporteren? Soms kan het de moeite waard zijn om voor een kritieke functie te investeren in een eigen, eenvoudiger systeem dat je volledig in beheer hebt, als back-up.

Als je groeit en afhankelijk wordt van specifieke mensen… Een teamlid met unieke kennis van je klanten of je technische systeem kan een ‘single point of failure’ worden. Een manier om dit risico te mitigeren is door kruislings te trainen. Laat een collega meelopen met die kritieke taken en documenteer de kennis. Dit versterkt niet alleen je bedrijfscontinuïteit, maar ook je onderhandelingspositie.

Als je een webshop runt met een paar bestverkopende producten… Je bent misschien afhankelijk van één leverancier of één producent voor je topitems. Een strategie die je zou kunnen overwegen, is het actief zoeken naar een tweede, alternatieve bron voor die producten. Ook al gebruik je die niet direct, het hebben van een geteste back-upleverancier vermindert je risico aanzienlijk en kan je meer slagkracht geven in onderhandelingen.

Als je een klein team aanstuurt en veel uitbesteedt… Denk na over welke externe dienst het meest essentieel is voor je dagelijkse operatie. Is dat je boekhouder, je IT-beheerder, of het marketingbureau? Een mogelijke stap is om de relatie met die partij te formaliseren in een partnership-achtige overeenkomst met duidelijke service level agreements (SLA’s), in plaats van het puur op projectbasis te benaderen. Dit creëert wederzijdse betrokkenheid en meer stabiliteit.

De aanpak van Tesla is radicaal, maar de gedachtegang erachter is voor iedereen toepasbaar: identificeer wat jouw ‘chips’ zijn en bedenk hoe je de controle daarover kunt vergroten. Het gaat niet om totale zelfvoorziening, maar om bewustzijn en het verminderen van existentiële risico’s in je toeleveringsketen.

Bron: Emerce