De grootste AI-ontwikkeling van dit moment voor het MKB is niet een nieuw Amerikaans model, maar de opmars van Chinese open-source AI-modellen die je gratis kunt downloaden en op je eigen hardware kunt draaien. Dit betekent dat je geen dure API-abonnementen meer nodig hebt van Amerikaanse techbedrijven, en dat je geen vendor lock-in riskeert. Een concreet voorbeeld is DeepSeek R1, dat sinds januari 2025 beschikbaar is en qua prestaties vergelijkbaar is met de beste Amerikaanse systemen, maar tegen een fractie van de kosten.

Wat er aan de hand is

Waar Amerikaanse AI-bedrijven zoals OpenAI en Anthropic hun modellen achter een betaalde API houden, brengen Chinese labs hun modellen uit als open-weight pakketten. Dat betekent dat je het model kunt downloaden, aanpassen en draaien op je eigen hardware, zonder dat je een commerciële relatie hoeft aan te gaan met een Amerikaanse poortwachter. DeepSeek R1 was de katalysator: dit model evenaarde de prestaties van de beste Amerikaanse systemen, maar tegen aanzienlijk lagere kosten. Sindsdien volgen andere Chinese spelers hetzelfde recept, waaronder Z.ai, Moonshot, Alibaba’s Qwen en MiniMax. Uit onderzoek van MIT en Hugging Face blijkt dat Chinese open-weight modellen in het jaar tot augustus 2025 goed waren voor 17,1% van alle wereldwijde AI-modeldownloads, waarmee ze de VS (15,86%) voor het eerst voorbijstreefden. Alibaba’s Qwen-familie heeft inmiddels de meeste gebruikersvarianten, meer dan modellen van Google en Meta samen.

Wat dit betekent

Voor het MKB betekent deze verschuiving dat AI toegankelijker wordt dan ooit. Waar je eerder afhankelijk was van dure API-abonnementen en de voorwaarden van Amerikaanse techbedrijven, kun je nu een model als DeepSeek R1 downloaden en op je eigen server draaien. Dit verlaagt niet alleen de kosten, maar geeft je ook volledige controle over je data en de aanpassingen die je wilt doen. De keerzijde is dat Chinese modellen zijn getraind binnen het Chinese contentmoderatieregime, wat betekent dat ze bepaalde onderwerpen kunnen vermijden of anders benaderen. Daarnaast beschuldigen Amerikaanse bedrijven zoals Anthropic Chinese labs ervan illegaal capaciteiten te hebben overgenomen via distillatie, een omstreden maar gangbare praktijk. Voor jou als ondernemer is het belangrijk om te weten dat deze modellen beschikbaar zijn, maar dat je zelf moet beoordelen of ze passen bij jouw toepassing en risicobereidheid.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een webshop runt en AI wilt inzetten voor klantenservice. Je zou kunnen overwegen om DeepSeek R1 of een model uit de Qwen-familie te downloaden en op je eigen server te draaien. Dit bespaart je de maandelijkse kosten van een API-abonnement, die al snel honderden euro’s kunnen bedragen. Je kunt het model vervolgens finetunen op jouw specifieke productinformatie en klantvragen, zonder dat je data naar een externe partij hoeft te gaan. Een mogelijkheid is om te beginnen met een klein model en te testen of de antwoorden voldoen aan jouw kwaliteitseisen.

Als je een team aanstuurt en AI wilt gebruiken voor interne documentatie of rapportages. Overweeg om een open-weight model te installeren op een lokale server of een cloudomgeving die je zelf beheert. Dit geeft je de vrijheid om het model aan te passen aan jullie eigen terminologie en processen, zonder dat je afhankelijk bent van een externe API die mogelijk duurder wordt of zijn voorwaarden wijzigt. Je zou kunnen starten met een model dat qua grootte past bij jullie hardware, en het stapsgewijs uitbreiden.

Als je in de zorg werkt en AI wilt inzetten voor het analyseren van medische dossiers. Een open-source model op eigen hardware is aantrekkelijk vanwege privacywetgeving zoals de AVG. Je kunt een model als DeepSeek R1 downloaden en op een beveiligde server draaien, waardoor patiëntgegevens nooit het pand verlaten. Een optie is om te beginnen met een klein project, zoals het samenvatten van anonieme dossiers, en van daaruit te evalueren of het model voldoet aan de medische standaarden.

Bron: Technologyreview