Het antwoord: Chinese AI-labs brengen open-weight modellen uit die je gratis kunt downloaden en op je eigen hardware kunt draaien. Dit geeft Nederlandse MKB’ers meer controle over data en lagere kosten, zonder afhankelijk te zijn van Amerikaanse techbedrijven.

Wat er aan de hand is

Chinese AI-labs zoals DeepSeek, Alibaba’s Qwen, Z.ai, Moonshot en MiniMax brengen hun modellen uit als open-weight pakketten. Dat betekent dat je ze niet via een API hoeft te gebruiken, maar ze kunt downloaden en aanpassen op je eigen servers. DeepSeek zette deze trend in gang met de release van zijn R1 reasoning model in januari 2025. Dat model presteerde volgens Technology Review even goed als de beste Amerikaanse systemen, tegen een fractie van de kosten.

De strategie werkt. Onderzoek van MIT en Hugging Face laat zien dat Chinese open-weight modellen in het jaar tot augustus 2025 goed waren voor 17,1 procent van alle wereldwijde AI-model downloads. Dat is meer dan het Amerikaanse aandeel van 15,86 procent. Alibaba’s Qwen-familie heeft inmiddels de meeste door gebruikers gemaakte varianten, meer dan modellen van Google en Meta samen.

Wat dit betekent

De verschuiving naar open-weight modellen verandert de machtsverhoudingen in AI. Waar Amerikaanse bedrijven hun technologie achter een API houden en per gebruik laten betalen, geven Chinese labs hun modellen weg. Dat schept goodwill bij ontwikkelaars en bedrijven die willen experimenteren zonder dure licenties.

Voor Nederlandse MKB’ers betekent dit concreet dat je AI-functionaliteit kunt inzetten zonder maandelijkse API-kosten en zonder dat je data naar een externe partij hoeft te sturen. Je draait het model op je eigen hardware, wat privacygevoelige informatie binnen de muren van je bedrijf houdt. De keerzijde is dat Chinese modellen getraind zijn met contentmoderatie die past bij het Chinese beleid. En er zijn beschuldigingen van Amerikaanse bedrijven zoals Anthropic dat Chinese labs via distillatie ongeoorloofd capaciteiten uit Amerikaanse modellen hebben overgenomen.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een webshop runt en klantdata wilt analyseren zonder deze naar de cloud te sturen. Je zou een open-weight model zoals Qwen kunnen downloaden en op een lokale server installeren. Het model kan dan bijvoorbeeld productaanbevelingen doen of klantvragen beantwoorden, terwijl alle data op je eigen systeem blijft. Een optie is om te beginnen met een kleinere variant van het model om de prestaties te testen voordat je opschaalt.

Als je een team aanstuurt dat interne documenten moet doorzoeken. Overweeg om een open-weight model te gebruiken voor het indexeren en doorzoeken van bedrijfsdocumenten. Omdat het model lokaal draait, hoef je geen gevoelige informatie naar een externe API te sturen. Je zou kunnen beginnen met een proefproject voor één afdeling, bijvoorbeeld de juridische of financiële administratie, om te zien of de resultaten voldoen aan je eisen.

Als je in de zorg werkt en patiëntgegevens wilt verwerken. Privacy is hier cruciaal. Een open-weight model dat je op een beveiligde server draait, geeft je volledige controle over wie toegang heeft tot de data en hoe deze wordt gebruikt. Een mogelijkheid is om het model te finetunen op geanonimiseerde data uit jouw praktijk, zodat het beter aansluit bij specifieke medische terminologie. Let wel op dat je de contentmoderatie van het model controleert en aanpast aan Nederlandse wetgeving.

Als je een klein productiebedrijf runt en processen wilt optimaliseren. Je zou een open-weight model kunnen gebruiken om productiegegevens te analyseren en patronen te herkennen die leiden tot stilstand of kwaliteitsproblemen. Omdat het model gratis is, kun je experimenteren zonder groot budget. Overweeg om te starten met een dataset van de afgelopen maand om te zien of het model bruikbare inzichten oplevert.

Als je een adviesbureau hebt en rapporten wilt genereren op basis van interne kennis. Een open-weight model kun je trainen op jullie eigen documenten, handleidingen en eerdere rapporten. Het model kan dan concepten schrijven die de huisstijl en vaktermen bevatten. Omdat het lokaal draait, blijft jullie intellectuele eigendom beschermd. Een optie is om een variant van Alibaba’s Qwen te gebruiken, omdat die de meeste gebruikersvarianten heeft en dus veel community-ondersteuning biedt.

Bron: Technology Review