De kloof tussen medewerkers die AI intensief gebruiken en de rest wordt snel groter. Volgens Microsofts 2026 Work Trend Index creëren deze zogeheten ‘frontier professionals’ werk van hogere waarde, terwijl anderen achterblijven. Voor ondernemers betekent dit: wie nu niet inspeelt op deze tweedeling, loopt concurrentiekracht mis.

Wat er aan de hand is

Microsoft heeft zijn jaarlijkse Work Trend Index gepubliceerd, gebaseerd op onderzoek onder duizenden werknemers en leidinggevenden. Het rapport identificeert een groep die het bedrijf ‘frontier professionals’ noemt: medewerkers die AI niet alleen gebruiken, maar er strategisch mee omgaan. Ze bepalen zelf wanneer ze AI inzetten en wanneer niet, en produceren daardoor werk dat significant meer waarde heeft dan dat van collega’s die AI alleen ad hoc gebruiken. De boodschap van Microsoft is helder: deze groep trekt zich steeds verder los van de rest van de organisatie. Het is geen klein nicheverschijnsel meer, maar een structurele verschuiving die invloed heeft op teams, processen en uiteindelijk de concurrentiepositie van een bedrijf.

Wat dit betekent

Voor het Nederlandse mkb is dit signaal direct relevant. Het betekent dat de productiviteitswinst van AI niet gelijkmatig over een bedrijf wordt verdeeld. In de praktijk zie je dat één of twee medewerkers in een team de technologie omarmen en er veel meer uit halen dan de rest. Dat levert een onbalans op: de ‘frontier professional’ wordt steeds productiever, terwijl anderen relatief achterblijven. Voor een ondernemer met een team van tien mensen kan dit betekenen dat de output van één persoon die van drie anderen evenaart. Dat klinkt als een zegen, maar het creëert ook afhankelijkheid en risico. Als die ene medewerker vertrekt, verdwijnt een onevenredig groot deel van de productiviteit. Daarnaast ontstaat er spanning in het team: de koploper raakt gefrustreerd door collega’s die niet mee willen of kunnen, terwijl de achterblijvers zich onzeker voelen. Het vraagt om een bewuste aanpak om de kloof te dichten, niet om die te vergroten.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een klein team van vijf tot vijftien mensen aanstuurt, kun je beginnen met het in kaart brengen van wie in jouw organisatie al onbewust een ‘frontier professional’ is. Kijk niet alleen naar wie de meeste AI-tools gebruikt, maar wie er bewust keuzes maakt: wanneer schakel ik AI in en wanneer niet? Die persoon is waarschijnlijk degene die het beste snapt waar de technologie waarde toevoegt en waar niet. Overweeg om deze medewerker een half dag per week vrij te maken om een korte interne training te geven aan collega’s. Je hoeft geen groot budget vrij te maken; het gaat om het delen van inzichten en het normaliseren van het gesprek over AI-gebruik.

Als je een bedrijf runt waar processen strak zijn vastgelegd, zoals in een administratiekantoor of logistiek bedrijf, dan is de kans groot dat ‘frontier professionals’ zich niet vanzelf aandienen. Zij hebben ruimte nodig om te experimenteren. Een mogelijke aanpak is om één medewerker per kwartaal een ‘AI-ontdekkingsbudget’ van een paar honderd euro te geven, waarmee diegene een tool kan uitproberen die niet op de standaardlijst staat. De voorwaarde is dat de medewerker de resultaten deelt met het team. Zo creëer je een veilige omgeving om te leren, zonder dat iedereen zelf het wiel moet uitvinden.

Als je merkt dat de kloof in jouw team al zichtbaar is, bijvoorbeeld doordat één medewerker structureel meer werk verzet dan anderen, wees dan voorzichtig met het belonen van die ene persoon. Het risico is dat de rest zich nog meer buitengesloten voelt. Een betere strategie is om de ‘frontier professional’ te vragen een collega te coachen. Je zou kunnen overwegen om een uurtje per week in te roosteren waarin ze samenwerken aan een taak die de koploper normaal alleen doet. De focus ligt niet op het opleggen van AI-gebruik, maar op het laten zien hoe de afwegingen worden gemaakt. De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar het principe is overal hetzelfde: maak de kennis van de koploper beschikbaar voor de rest, zonder dat het voelt als een verplichting.

Bron: Fastcompany(https://www.fastcompany.com/91536348/ai-power-users-are-pulling-away-from-everyone-else-says-microsoft)