De EU AI Act wordt op belangrijke punten afgezwakt en uitgesteld. Regels voor hoog-risico AI-toepassingen gaan pas in december 2026 of zelfs augustus 2028 van kracht, in plaats van augustus 2025. Dat geeft MKB’ers die AI in hun producten of diensten willen verwerken meer tijd om zich voor te bereiden, maar ook onzekerheid over welke regels straks precies gelden.

Wat er aan de hand is

In de nacht van woensdag op donderdag bereikten de EU-lidstaten en het Europarlement overeenstemming over aanpassingen in de EU AI Act, die in augustus 2024 werd aangenomen. De beperkingen voor AI-toepassingen met een hoog risico, zoals kritieke infrastructuur, worden uitgesteld tot december 2026. Regels over hoog-risico AI-systemen die in een product zijn geïntegreerd, gaan pas gelden vanaf 2 augustus 2028. Aanvankelijk zouden deze regels al in augustus 2025 van kracht worden. De standaarden en richtlijnen voor naleving zijn nog niet klaar, en het is zelfs niet duidelijk welke toepassingen en bouwdelen in de categorie ‘hoog risico’ thuishoren. Op aandringen van Duitsland komen er minder regels voor AI in industriële applicaties, waar sprake is van overlapping met andere AI-regelgeving voor machinebouwers. Nieuwe eisen voor detectie en watermerken van AI-gegenereerde afbeeldingen en video gaan per 2 december 2025 gelden, drie maanden later dan gepland.

Wat dit betekent

Voor MKB’ers die AI in hun producten of diensten willen verwerken, betekent dit uitstel concreet meer tijd om compliance voor te bereiden. Maar het brengt ook onzekerheid met zich mee: omdat de standaarden nog niet klaar zijn, weten bedrijven nog niet precies aan welke regels ze moeten voldoen. Dit geldt vooral voor wie AI in fysieke producten integreert, zoals machines, medische apparatuur of industriële systemen. Die regels zijn met zestien maanden uitgesteld. Voor AI in software of diensten zonder fysiek product is het beeld onduidelijker: de categorie ‘hoog risico’ is nog niet scherp afgebakend. Volgens digitale-burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom is de tech-lobby de grote winnaar bij het uitstel. Voor ondernemers betekent dit dat de druk om snel te voldoen afneemt, maar dat het speelveld ongewis blijft.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een product ontwikkelt waarin AI een rol speelt, zoals een machine of een medisch hulpmiddel. Je hebt nu tot augustus 2028 de tijd om aan de regels te voldoen. Overweeg om in de tussentijd een inventarisatie te maken van welke AI-componenten in jouw product zitten en of die onder ‘hoog risico’ kunnen vallen. Je zou kunnen beginnen met het documenteren van je AI-modellen en trainingsdata, zodat je later eenvoudiger kunt aantonen dat je aan de regels voldoet.

Als je AI inzet voor klantenservice, marketing of interne processen. De kans is groot dat jouw toepassingen niet onder ‘hoog risico’ vallen, tenzij je bijvoorbeeld gevoelige persoonsgegevens verwerkt voor het opsporen van vooroordelen. Een optie is om nu al te kijken naar de eisen voor transparantie en watermerken, die per december 2025 gaan gelden voor AI-gegenereerde afbeeldingen en video. Als je AI gebruikt voor contentcreatie, kun je overwegen om watermerktools in je workflow op te nemen.

Als je werkt in de industrie of machinebouw. Op aandringen van Duitsland komen er minder regels voor fysieke AI in industriële toepassingen, zeker waar overlap is met bestaande machinebouwregelgeving. Dit betekent dat je mogelijk minder compliance-last hebt dan eerder gevreesd. Je zou kunnen nagaan of jouw AI-toepassingen al onder andere EU-regelgeving vallen, zoals de Machinerichtlijn, en of je daarmee overlap hebt. Een mogelijkheid is om een jurist of compliance-specialist te vragen een quick scan uit te voeren.

Als je overweegt om AI in een nieuw product of dienst te verwerken. Het uitstel geeft je meer tijd om je voor te bereiden, maar de onzekerheid over de definitieve regels blijft. Overweeg om een flexibele architectuur te kiezen, zodat je later eenvoudig aanpassingen kunt doorvoeren. Een optie is om te werken met modulaire AI-componenten die je kunt vervangen of uitschakelen als de regels daarom vragen.

Bron: Computable