Het uitstel van delen van de EU AI Act geeft bedrijven meer tijd om zich voor te bereiden op regels voor hoog-risico AI-toepassingen, maar vraagt om een strategische aanpak: investeer niet in compliance voordat de definitieve standaarden bekend zijn, maar begin wel met het in kaart brengen van je AI-systemen.

Wat er aan de hand is

De EU-lidstaten en het Europarlement hebben overeenstemming bereikt over aanpassingen in de EU AI Act, die in augustus 2024 werd aangenomen. De regels voor hoog-risico AI-toepassingen, zoals in kritieke infrastructuur, worden uitgesteld tot december volgend jaar. Voor AI-systemen die in een product zijn geïntegreerd, geldt de nieuwe deadline van 2 augustus 2028. Aanvankelijk zouden deze regels al in augustus aanstaande van kracht worden. De reden voor het uitstel is dat de standaarden en richtlijnen voor naleving nog niet klaar zijn. Het is zelfs nog niet duidelijk welke toepassingen precies onder de categorie ‘hoog risico’ vallen. Daarnaast komen er op aandringen van Duitsland minder regels voor AI in industriële toepassingen, vooral waar overlap is met andere regelgeving voor machinebouwers. Grote concerns als Siemens en Bosch hadden hierom gevraagd. De regels voor het watermerken van AI-gegenereerde afbeeldingen en video gaan per 2 december aanstaande gelden, drie maanden later dan gepland. Volgens digitale-burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom is de tech-lobby de grote winnaar bij het uitstel.

Wat dit betekent

Voor ondernemers en professionals betekent dit uitstel concreet dat de druk om per direct te voldoen aan complexe AI-regels van de baan is, maar dat de regels er wel degelijk komen. De extra tijd – zestien maanden voor de meeste hoog-risico-regels – geeft ruimte om je voor te bereiden zonder overhaaste investeringen. Het is echter geen vrijbrief om niets te doen. Vooral bedrijven die AI toepassen in kritieke infrastructuur, medische apparatuur of producten met ingebouwde AI moeten alert blijven. De onduidelijkheid over welke toepassingen precies als hoog risico worden geclassificeerd, maakt het lastig om nu al volledig compliant te zijn. Tegelijkertijd is het risico dat je te veel investeert in maatregelen die later niet blijken te voldoen. Voor industriële bedrijven die fysieke AI gebruiken, zoals in productielijnen, is het goed nieuws dat er minder regels komen. Medische apparatuur valt wel onder de AI-wet, dus als je in die sector werkt, is voorbereiding essentieel.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je AI gebruikt in een product dat je verkoopt, zoals een machine met ingebouwde software. De regels voor geïntegreerde AI gaan pas gelden vanaf 2 augustus 2028. Dat lijkt ver weg, maar de standaarden zijn nog niet klaar. Je zou kunnen beginnen met het documenteren van welke AI-functionaliteit je product heeft en welke risico’s dat met zich meebrengt. Overweeg om een intern register bij te houden van AI-toepassingen, zodat je straks snel kunt schakelen wanneer de definitieve richtlijnen bekend zijn.

Als je een webshop runt of klantdata verwerkt met AI voor persoonlijke aanbevelingen. Hoewel dit niet direct onder hoog-risico valt, zijn er wel nieuwe regels voor het watermerken van AI-gegenereerde content, zoals afbeeldingen en video. Die gaan per 2 december aanstaande gelden. Een optie is om nu al te inventariseren of je AI gebruikt om content te maken, en te onderzoeken welke watermerktools beschikbaar zijn. Zo voorkom je dat je straks voor verrassingen komt te staan.

Als je in de industrie werkt met AI-gestuurde productielijnen of robots. De EU AI Act wordt voor industriële toepassingen versoepeld, vooral waar overlap is met bestaande machinebouwregelgeving. Dit betekent dat je minder nieuwe compliance-last hoeft te verwachten. Toch is het verstandig om de ontwikkelingen te blijven volgen. Een mogelijkheid is om een contactpersoon binnen je bedrijf aan te wijzen die de AI-wetgeving in de gaten houdt, zodat je tijdig kunt inspelen op wijzigingen.

Als je medische apparatuur ontwikkelt of gebruikt met AI-functionaliteit. Medische apparatuur valt wel onder de AI-wet, ook met het uitstel. De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar overweeg om nu al een gesprek aan te gaan met een juridisch adviseur die gespecialiseerd is in medische technologie. Zo kun je bepalen welke stappen je kunt zetten zonder te wachten op de definitieve standaarden.

Als je een team aanstuurt dat AI-toepassingen bouwt of implementeert. De onduidelijkheid over wat precies hoog risico is, kan verlammend werken. Een optie is om een interne werkgroep op te richten die de AI Act vertaalt naar jullie specifieke situatie. Gebruik de extra tijd om medewerkers bewust te maken van de komende regels, zonder dat je nu al dure compliance-trajecten inkoopt.

Bron: Computable