Het antwoord is dat de EU AI Act deels wordt uitgesteld, waardoor ondernemers meer tijd krijgen om hun AI-systemen compliant te maken. Vooral de regels voor hoog-risico AI-toepassingen schuiven zestien maanden op, tot december volgend jaar of zelfs 2028. Dit betekent niet dat je kunt wachten: wie nu al begint met voorbereiden, loopt voorop.

Wat er aan de hand is

De EU-lidstaten en het Europarlement hebben overeenstemming bereikt over aanpassingen in de EU AI Act, die in augustus 2024 werd aangenomen. De beperkingen voor AI-toepassingen met een hoog risico, zoals in kritieke infrastructuur, worden uitgesteld tot december volgend jaar. Regels voor hoog-risico AI die in een product is geïntegreerd, gaan pas gelden vanaf 2 augustus 2028. Aanvankelijk zouden deze regels al in augustus aanstaande van kracht worden. De standaarden en richtlijnen voor naleving zijn nog niet klaar, en het is zelfs onduidelijk welke toepassingen precies onder ‘hoog risico’ vallen. Op aandringen van Duitsland komen er minder regels voor AI in industriële applicaties, vooral waar overlap is met andere AI-regelgeving voor machinebouwers. Nieuwe eisen voor het watermerken van AI-gegenereerde afbeeldingen en video gaan per 2 december aanstaande gelden, drie maanden later dan gepland. Volgens digitale-burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom is de tech-lobby de grote winnaar bij het uitstel.

Wat dit betekent

Voor MKB’ers betekent het uitstel concreet dat de druk om direct te voldoen aan alle regels tijdelijk afneemt. Maar dat is geen reden om stil te zitten. De regels komen eraan, en wie nu al stappen zet, voorkomt straks een last-minute stress. Vooral als je AI gebruikt in producten of diensten die mogelijk als hoog-risico worden geclassificeerd, zoals medische apparatuur, kritieke infrastructuur of systemen die persoonsgegevens verwerken voor het opsporen van vooroordelen, is het verstandig om nu al te inventariseren wat er speelt. De bredere scope voor het verwerken van gevoelige persoonsgegevens bij bias-detectie biedt kansen, maar alleen als je kunt aantonen dat het ‘strikt noodzakelijk’ is. Het uitstel geeft je de ruimte om dit goed te documenteren.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een webshop runt met AI-aanbevelingen of chatbots. Je systemen vallen waarschijnlijk niet direct onder hoog-risico, maar de regels voor transparantie en watermerken van AI-content komen eraan. Overweeg om nu al een overzicht te maken van alle AI-tools die je gebruikt, inclusief wat ze doen en welke data ze verwerken. Dit helpt je later om snel aan te tonen dat je compliant bent.

Als je een product ontwikkelt waarin AI is geïntegreerd. Denk aan een machine of apparaat met AI-functionaliteit. De regels hiervoor gaan pas in 2028 in, maar je zou nu al kunnen beginnen met het documenteren van je AI-model, de trainingsdata en de risicoanalyse. Een mogelijkheid is om een interne checklist op te stellen op basis van de concept-standaarden die er al zijn, zodat je straks niet voor verrassingen komt te staan.

Als je in de zorg werkt met AI-ondersteunde diagnostiek. Medische apparatuur valt onder de AI Act, en de regels worden niet uitgesteld voor deze categorie. Je kunt nu al contact opnemen met je leverancier om te vragen of hun systemen voldoen aan de komende eisen. Overweeg om een compliance-dossier aan te leggen waarin je vastlegt hoe je AI wordt gebruikt en welke waarborgen er zijn voor patiëntveiligheid.

Als je personeelszaken automatiseert met AI, bijvoorbeeld voor cv-screening. Dit is een klassiek hoog-risico gebruik. Je zou nu al kunnen beginnen met het controleren van je algoritme op vooroordelen, gebruikmakend van de nieuwe mogelijkheid om gevoelige persoonsgegevens te verwerken als dat strikt noodzakelijk is. Documenteer elke stap, zodat je later kunt aantonen dat je zorgvuldig hebt gehandeld.

Als je AI gebruikt voor het genereren van afbeeldingen of video’s. De watermerkplicht gaat per december aanstaande in. Een praktische stap is om nu al te inventariseren welke tools je gebruikt en of zij watermerken ondersteunen. Overweeg om een protocol op te stellen voor het markeren van AI-content, zodat je straks klaar bent voor de nieuwe regels.

Bron: Computable