Het antwoord

De EU AI Act wordt deels uitgesteld, waardoor de regels voor hoog-risico AI-toepassingen pas later ingaan dan gepland. Voor ondernemers betekent dit meer tijd om zich voor te bereiden, maar ook onzekerheid over welke regels precies wanneer gaan gelden.

Wat er aan de hand is

De EU-lidstaten en het Europarlement hebben overeenstemming bereikt over aanpassingen in de EU AI Act, die in augustus 2024 werd aangenomen. De beperkingen voor AI-toepassingen met een hoog risico, zoals in kritieke infrastructuur, worden uitgesteld tot december volgend jaar. Regels voor hoog-risico AI-systemen die in een product zijn geïntegreerd, gaan pas gelden vanaf 2 augustus 2028. Aanvankelijk zouden deze regels al in augustus aanstaande van kracht worden. De standaarden en richtlijnen voor naleving zijn nog niet klaar, en het is zelfs niet duidelijk welke toepassingen precies in de categorie ‘hoog risico’ vallen. Nieuwe eisen voor het detecteren en watermerken van door AI gegenereerde afbeeldingen en video gaan per 2 december aanstaande gelden, een uitstel van drie maanden. Op aandringen van Duitsland en industriële concerns als Siemens en Bosch komen er minder regels voor AI in industriële toepassingen, met name waar overlap is met andere AI-regelgeving voor machinebouwers. Medische apparatuur valt wel onder de AI-wet. De EU-lidstaten en het Europarlement moeten nog hun definitieve goedkeuring geven.

Wat dit betekent

Voor MKB-bedrijven die AI in hun producten of diensten verwerken, betekent dit uitstel een gemengd signaal. Aan de ene kant krijg je meer tijd om je voor te bereiden op compliance. De oorspronkelijke deadline van augustus 2027 voor volledige inwerkingtreding is niet langer haalbaar. Aan de andere kant blijft onduidelijk welke toepassingen precies als ‘hoog risico’ worden geclassificeerd. Die onzekerheid maakt het lastig om nu al gericht te investeren in naleving. Vooral als je AI integreert in een fysiek product, zoals een machine of medisch apparaat, schuift de deadline op naar 2028. Dat geeft lucht, maar het risico bestaat dat je later alsnog moet aanpassen. De versoepeling voor industriële AI kan voordelig zijn als je in de maakindustrie werkt. De digitale-burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom stelt dat de tech-lobby de grote winnaar is bij dit uitstel.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een webshop runt die AI gebruikt voor klantenservice of aanbevelingen. Je valt waarschijnlijk niet onder de hoog-risico categorie, maar de regels voor watermerken van AI-gegenereerde content gaan al in december. Als je AI inzet voor het maken van productafbeeldingen of video’s, overweeg om nu al te inventariseren of je die content kunt voorzien van een herkenbaar watermerk. Je zou kunnen beginnen met een eenvoudige audit van je huidige AI-toepassingen.

Als je een team aanstuurt dat AI-modellen ontwikkelt voor interne processen, zoals werving of prestatiebeoordeling. Dit kan onder hoog-risico vallen als de AI bijvoorbeeld sollicitanten beoordeelt. Het uitstel geeft je de kans om nu al een compliance-roadmap te maken, zonder dat je voor december 2025 volledig klaar hoeft te zijn. Een mogelijkheid is om een externe jurist te vragen een eerste inventarisatie te doen van welke AI-toepassingen in jouw bedrijf mogelijk als hoog-risico worden gezien.

Als je in de zorg werkt en AI gebruikt in medische apparatuur. Medische apparatuur valt expliciet onder de AI-wet, maar de regels voor geïntegreerde AI gaan pas in 2028 in. Dit betekent dat je nog ruim de tijd hebt om je systemen aan te passen. Overweeg om de komende maanden te inventariseren welke AI-componenten in je producten zitten en of ze voldoen aan de concept-standaarden die nu worden ontwikkeld. Je kunt contact opnemen met je brancheorganisatie om op de hoogte te blijven van de laatste richtlijnen.

Als je een productiebedrijf runt dat AI in machines of productielijnen gebruikt. De versoepeling voor industriële AI kan betekenen dat er minder regels voor jouw toepassingen komen, vooral als ze al onder andere EU-regelgeving vallen. Een optie is om te controleren of jouw AI-toepassingen overlappen met bestaande machine-richtlijnen. Als dat zo is, hoef je mogelijk minder aanpassingen te doen. Je zou kunnen overleggen met een specialist in EU-wetgeving om te bepalen of jouw situatie onder de uitzondering valt.

Bron: Computable