Het antwoord: De EU AI Act wordt op belangrijke punten afgezwakt en uitgesteld, wat MKB’ers die AI in hun producten of diensten integreren meer tijd geeft om compliance voor te bereiden. De regels voor hoog-risico AI-systemen die in een product zijn geïntegreerd, gaan pas gelden vanaf 2 augustus 2028, zestien maanden later dan gepland.

Wat er aan de hand is

In de nacht van woensdag op donderdag bereikten de EU-lidstaten en het Europarlement overeenstemming over aanpassingen in de EU AI Act, die in augustus 2024 werd aangenomen. De beperkingen voor AI-toepassingen met een hoog risico, zoals kritieke infrastructuur, worden uitgesteld tot december volgend jaar. Regels over hoog-risico AI-systemen die in een product geïntegreerd zijn, gaan pas gelden vanaf 2 augustus 2028. Aanvankelijk zouden deze regels al in augustus aanstaande van kracht worden. De reden: de standaarden en richtlijnen voor naleving zijn nog niet klaar. Het is zelfs niet duidelijk welke toepassingen en bouwdelen in de categorie ‘hoog risico’ thuishoren. Op aandringen van Duitsland komen er minder regels voor gebruik van AI in industriële applicaties, vooral waar overlapping is met andere AI-regelgeving voor machinebouwers. Nieuwe eisen voor detectie en watermerken van AI-gegenereerde afbeeldingen en video gaan per 2 december aanstaande gelden, drie maanden later dan gepland. De EU-lidstaten en het Europarlement moeten nog hun finale goedkeuring geven.

Wat dit betekent

Voor MKB’ers die AI in hun producten of diensten integreren, betekent dit uitstel concreet dat de deadline voor compliance met de hoog-risico regels met zestien maanden is verschoven. Dit geeft lucht, maar ook onzekerheid: omdat de standaarden nog niet klaar zijn, weten bedrijven nog niet precies aan welke eisen ze moeten voldoen. De industrie uitte zorgen over compliance, en er is vrees dat een te voortvarende invoering de EU op achterstand zou zetten in de AI-race. Vooral industriële bedrijven profiteren van de afzwakking: grote concerns als Siemens en Bosch vroegen om minder regels voor fysieke AI. Medische apparatuur valt wel onder de AI-wet. Volgens digitale-burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom is de tech-lobby de grote winnaar bij het uitstel.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een AI-gestuurd product ontwikkelt voor de Europese markt, bijvoorbeeld een softwaretool die beslissingen ondersteunt in recruitment of kredietverstrekking, dan heb je nu tot 2 augustus 2028 om je systeem compliant te maken. Je zou kunnen beginnen met het in kaart brengen van welke AI-componenten in jouw product mogelijk onder de categorie ‘hoog risico’ vallen. Een optie is om een interne audit uit te voeren op basis van de huidige concept-richtlijnen, zodat je niet voor verrassingen komt te staan wanneer de definitieve standaarden verschijnen.

Als je een machinebouwer bent of industriële apparatuur levert met AI-functionaliteit, dan profiteer je van de afzwakking voor fysieke AI-toepassingen. Overweeg om te controleren of jouw AI-systemen overlappen met andere bestaande regelgeving, zoals de Machinerichtlijn. Als dat het geval is, gelden mogelijk minder strenge eisen. Je zou kunnen overleggen met een juridisch adviseur die gespecialiseerd is in EU-techwetgeving om te bepalen welke regels precies op jouw producten van toepassing zijn.

Als je AI gebruikt voor het genereren van afbeeldingen of video’s, bijvoorbeeld in marketing of contentcreatie, dan moet je rekening houden met de nieuwe eisen voor detectie en watermerken die per 2 december aanstaande ingaan. Een mogelijkheid is om nu al te onderzoeken welke watermerktechnologieën beschikbaar zijn en hoe je die in je workflow kunt integreren. Je zou kunnen beginnen met een pilot op een klein aantal contentstukken om te ervaren wat de impact is op je productieproces.

Als je persoonsgegevens verwerkt om vooroordelen in AI-systemen op te sporen en te corrigeren, dan is er een bredere scope gekomen voor wanneer dit wettelijk is toegestaan. Het moet nog steeds ‘strikt noodzakelijk’ zijn en alleen bij specifieke soorten vooroordelen. Overweeg om je huidige dataprocessen te documenteren en te toetsen aan deze nieuwe interpretatie. Een optie is om een ethische commissie of een externe auditor in te schakelen om te beoordelen of jouw aanpak voldoet aan de ‘strikt noodzakelijk’-voorwaarde.

Bron: Computable