Nederlandse mkb-bedrijven zijn vaker dan grote concerns al deels overgestapt op Europese cloud- en softwareoplossingen. Uit het Cybertrends-rapport 2026 van ABN AMRO blijkt dat 17 procent van het mkb die stap al heeft gezet, tegenover 12 procent van het grootbedrijf. Tegelijk is bijna de helft van de Nederlandse bedrijven deels of sterk afhankelijk van Amerikaanse cloud- en AI-aanbieders, maar het mkb is wendbaarder en kan sneller schakelen.

Wat er aan de hand is

Het Cybertrends-rapport 2026 van ABN AMRO laat zien dat kleinere bedrijven praktischer en sneller handelen dan grote concerns als het gaat om het verminderen van afhankelijkheid van Amerikaanse techreuzen. Waar 35 procent van de zzp’ers, 46 procent van het mkb en 60 procent van het grootbedrijf afhankelijk is van Amerikaanse aanbieders, heeft het mkb vaker al een stap gezet naar Europese alternatieven. Grote bedrijven hebben vaker complexe contracten met partijen als Microsoft, waardoor overstappen een langdurig proces is van processen ontvlechten. Wel onderneemt inmiddels tweederde van alle organisaties actie om de afhankelijkheid te verkleinen door alternatieven te onderzoeken. Begin april overhandigde de Open Cloud Alliantie, een initiatief van onder meer Centric, KPN en Nebul, een manifest aan het kabinet om bij overheidsopdrachten een voorkeur uit te spreken voor Nederlandse en Europese cloudoplossingen.

Wat dit betekent

Voor mkb-ondernemers betekent dit dat hun wendbaarheid een concurrentievoordeel is. Waar grote bedrijven vastzitten in langlopende contracten en complexe IT-landschappen, kun jij sneller overschakelen naar Europese aanbieders. Dat is niet alleen een strategische keuze voor digitale soevereiniteit, maar ook voor veiligheid. Het rapport laat zien dat het aandeel mkb-bedrijven dat door cybercriminelen werd benaderd, daalde van 72 naar 60 procent. Het deel dat daadwerkelijk schade leed, zakte van 20 naar 15 procent. Die daling komt volgens ABN AMRO vooral door verbeterde basishygiëne: e-mailbeveiliging die phishing tegenhoudt en endpoint-monitoring die verdachte activiteit vroegtijdig stopt. Tegelijk worden aanvallen sneller en geloofwaardiger, dus stilzitten is geen optie.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een webshop runt en afhankelijk bent van Amerikaanse clouddiensten, overweeg om te inventariseren welke software en opslag je gebruikt. Je zou kunnen beginnen met één onderdeel, zoals je e-mailomgeving of klantendatabase, en onderzoeken of er een Europees alternatief is dat net zo goed werkt. Kijk bijvoorbeeld naar aanbieders die in het manifest van de Open Cloud Alliantie worden genoemd. Een mogelijkheid is om een migratie in stappen te plannen, zodat je niet alles tegelijk hoeft om te zetten.

Als je een team aanstuurt en verantwoordelijk bent voor IT-beslissingen, kun je de wendbaarheid van je bedrijf benutten door een eenvoudige scan te doen van je huidige leveranciers. Vraag je af: welke contracten lopen nog lang en welke kun je op korte termijn aanpassen? Een optie is om een lijst te maken van alle clouddiensten die je gebruikt en per dienst te noteren of de aanbieder Europees is. Voor diensten waar dat niet zo is, kun je een alternatief onderzoeken. Overweeg om dit jaarlijks te herhalen, zodat je bijblijft.

Als je in de zorg of een andere sector met strenge regels werkt, is digitale soevereiniteit extra belangrijk. Je zou kunnen starten met een gesprek met je IT-leverancier over de mogelijkheden om data binnen Europa te houden. Een concrete stap is om te vragen of je huidige aanbieder een Europese variant heeft van de dienst die je gebruikt. Als dat niet zo is, kun je een proof of concept doen met een Europese partij voor een klein onderdeel, zoals documentopslag of videobellen.

Als je een zzp’er bent en weinig IT-budget hebt, kun je toch stappen zetten. Begin met de basishygiëne die het rapport noemt: zorg dat je e-mailbeveiliging phishing tegenhoudt en dat je apparaat verdachte activiteiten signaleert. Een mogelijkheid is om een gratis of goedkope Europese e-mailprovider te kiezen in plaats van een Amerikaanse. Overweeg ook om je cloudopslag over te zetten naar een Europese aanbieder. Dit kost vaak weinig tijd en geld, maar vermindert je afhankelijkheid direct.

Bron: Emerce