Het MKB loopt voorop in de overstap naar Europese cloud- en software-oplossingen, terwijl het grootbedrijf achterblijft. Waar 17 procent van de kleine en middelgrote bedrijven al deels is overgestapt, geldt dat voor slechts 12 procent van de grote concerns. Dat blijkt uit het Cybertrends-rapport 2026 van ABN AMRO. Voor ondernemers betekent dit dat je als MKB’er een voorsprong hebt die je kunt verzilveren, mits je oog houdt voor de valkuilen die bij deze keuze komen kijken.

Wat er aan de hand is

Het Cybertrends-rapport van ABN AMRO, dat vandaag verschijnt, laat zien dat kleinere bedrijven sneller schakelen dan grote organisaties als het gaat om het verminderen van afhankelijkheid van Amerikaanse techreuzen. Bijna de helft van alle Nederlandse bedrijven is deels of sterk afhankelijk van Amerikaanse cloud- en AI-aanbieders. Voor het MKB is dat 46 procent, voor het grootbedrijf 60 procent. De cloudmarkt is voor ongeveer 70 procent in handen van Amerikaanse partijen. Toch onderneemt inmiddels tweederde van alle organisaties actie om die afhankelijkheid te verkleinen door alternatieven te onderzoeken. Begin april overhandigde de Open Cloud Alliantie, een initiatief van onder meer Centric, KPN en Intermax, een manifest aan het kabinet waarin wordt opgeroepen om bij overheidsopdrachten een voorkeur uit te spreken voor Nederlandse en Europese cloudoplossingen.

Wat dit betekent

De cijfers laten zien dat het MKB op dit punt wendbaarder is dan het grootbedrijf. Grote concerns hebben vaak complexe contracten met partijen als Microsoft, waardoor overstappen een langdurig proces van ontvlechting is. Voor het MKB is de drempel lager. Tegelijkertijd scoort het grootbedrijf beter op andere vlakken: 49 procent heeft een responsplan voor een cyberaanval klaarliggen, tegen 26 procent in het MKB. Grote bedrijven oefenen vaker en investeren een hoger deel van hun omzet in beveiliging. Het MKB is meer praktisch en prijsgericht ingesteld, wat kan leiden tot onderinvestering in cyberveiligheid. Het aandeel MKB-bedrijven dat door cybercriminelen werd benaderd, daalde weliswaar van 72 naar 60 procent, en het aantal dat schade leed van 20 naar 15 procent. Maar volgens ABN AMRO is dat vooral te danken aan betere basishygiëne, zoals e-mailbeveiliging en endpoint-monitoring. Aanvallen worden tegelijkertijd sneller, geloofwaardiger en makkelijker op te schalen.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een webshop runt en afhankelijk bent van Amerikaanse betaal- of clouddiensten, kun je overwegen om stapsgewijs Europese alternatieven te verkennen. Begin met één onderdeel, bijvoorbeeld je dataopslag. Kijk naar aanbieders als KPN of Nebul voor clouddiensten die binnen de Europese privacywetgeving vallen. Je zou kunnen starten met een hybride opzet: een deel van je data blijft bij je huidige leverancier, een deel verhuis je naar een Europese partij. Zo bouw je ervaring op zonder dat je hele bedrijf in één keer overhoop gaat.

Als je een team aanstuurt en verantwoordelijk bent voor IT-beslissingen, is het verstandig om een inventarisatie te maken van alle cloud- en softwarediensten die je bedrijf gebruikt. Noteer per dienst of het een Amerikaanse of Europese aanbieder is. Vervolgens kun je prioriteren: welke diensten zijn het meest kritisch voor je bedrijfsvoering, en welke kun je relatief eenvoudig vervangen? Een mogelijkheid is om een lijstje te maken van Europese alternatieven voor je belangrijkste tools, zoals Nextcloud voor bestandsopslag of Collabora voor kantoortoepassingen. Overweeg om dit halfjaarlijks te herhalen, zodat je bijhoudt wat er op de markt verandert.

Als je in de zorg werkt en te maken hebt met strenge privacyregels, is de overstap naar Europese cloudoplossingen extra relevant. Persoonsgegevens van patiënten vallen onder de AVG, en Amerikaanse clouddiensten kunnen onder de Amerikaanse Cloud Act vallen, wat spanning oplevert met Europese regels. Je zou kunnen onderzoeken of er in jouw sector al samenwerkingsverbanden of inkoopcollectieven zijn die Europese clouddiensten aanbieden. Een optie is om contact op te nemen met brancheorganisaties of met aanbieders als Centric of Intermax, die specifieke oplossingen voor de zorg hebben. Overweeg om een proefproject te starten met één afdeling of locatie, zodat je de impact kunt testen voordat je breder uitrolt.

Als je een klein team hebt en geen aparte IT-afdeling, kun je de overstap naar Europese software combineren met het verbeteren van je basishygiëne op het gebied van cybersecurity. Het rapport laat zien dat goede e-mailbeveiliging en endpoint-monitoring al veel ellende voorkomen. Je zou kunnen beginnen met het inschakelen van een managed security dienstverlener die zowel cloudmigratie als beveiliging aanbiedt. Een mogelijkheid is om een Europese partij te kiezen die beide diensten levert, zodat je niet met meerdere leveranciers hoeft te schakelen. Overweeg om een vast moment per kwartaal in te plannen om je beveiligingsinstellingen en cloudcontracten door te nemen.

Bron: Emerce (https://www.emerce.nl/nieuws/mkb-wendbaarder-grootbedrijf-digitale-afhankelijkheid)