Nederlandse uitgevers hebben Bookpact.ai gelanceerd, een platform waarmee zij per titel kunnen bepalen óf en hoe AI-bedrijven hun boeken mogen gebruiken. Dit opt-in systeem geeft auteurs en uitgevers controle over hun werk, van training van taalmodellen tot samenvattingen en vertalingen. Voor ondernemers die zelf content publiceren, zoals whitepapers, handleidingen of blogs, is dit een signaal dat er een nieuwe standaard ontstaat voor het beschermen van intellectueel eigendom tegen onbetaald AI-gebruik.

Wat er aan de hand is

Een coalitie van uitgeverijen, waaronder Lannoo Groep, VBK, WPG en Maven Publishing, heeft samen met CB het platform Bookpact.ai ontwikkeld. Het platform stelt uitgevers in staat om per titel toestemming te geven voor specifiek AI-gebruik, zoals training van modellen, samenvattingen of vertalingen. Deelname is vrijwillig en per titel te regelen. Volgens initiatiefnemer Sander Ruys van Maven Publishing kunnen auteurs en uitgevers nu actief beslissen over hun werk, in plaats van dat AI-bedrijven het zonder toestemming gebruiken. Het platform biedt AI-bedrijven een gestructureerde manier om afspraken te maken, met gedocumenteerde toestemming, heldere licentievoorwaarden en aantoonbare vergoeding. De EU AI Act verplicht AI-bedrijven steeds meer tot transparantie over copyright, en Bookpact.ai speelt daarop in. Het Nederlandse boekenvak neemt hiermee een voortrekkersrol in Europa.

Wat dit betekent

Voor ondernemers die zelf content publiceren, zoals whitepapers, handleidingen, blogs of rapporten, is dit een ontwikkeling om in de gaten te houden. Het platform is specifiek gericht op boeken, maar de aanpak – een opt-in systeem met per publicatie bepaalde voorwaarden – kan een voorbeeld worden voor andere sectoren. De Europese wetgeving dwingt AI-bedrijven steeds meer om toestemming te vragen voor het gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal. Dit betekent dat je als publicerende ondernemer straks mogelijk ook een vergelijkbaar systeem kunt gebruiken om je eigen content te beschermen. Het platform laat zien dat het mogelijk is om controle te houden over je werk, zonder dat je volledig hoeft te blokkeren. Je kunt bijvoorbeeld toestaan dat AI je content gebruikt voor samenvattingen, maar niet voor training van modellen. Dit geeft je een sterkere onderhandelpositie, ook als je geen grote uitgeverij bent.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je whitepapers of rapporten publiceert op je website, kun je nu al nadenken over hoe je je content wilt beschermen. Een optie is om een duidelijke gebruiksvoorwaarde op te nemen waarin je aangeeft of en hoe AI-bedrijven je werk mogen gebruiken. Je zou kunnen overwegen om een aparte pagina te maken met licentievoorwaarden, waarin je per publicatie specificeert wat wel en niet is toegestaan. Dit is vergelijkbaar met de aanpak van Bookpact.ai, maar dan voor je eigen platform.

Als je handleidingen of instructies schrijft voor je product of dienst, is het verstandig om te inventariseren of je werk al wordt gebruikt door AI-tools. Je kunt een steekproef doen door een zin uit je handleiding in een AI-chatbot te plakken en te kijken of deze de informatie herkent. Als dat het geval is, kun je overwegen om contact op te nemen met de aanbieder van de AI-tool en te vragen naar hun beleid voor auteursrechtelijk beschermd materiaal. Bookpact.ai laat zien dat er steeds meer mogelijkheden komen om hier afspraken over te maken.

Als je een blog of nieuwsbrief beheert met unieke analyses of inzichten, kun je nu alvast een strategie bepalen voor AI-gebruik. Je zou kunnen kiezen voor een volledige opt-out, waarbij je in je robots.txt of in de metatags van je site aangeeft dat AI-bedrijven je content niet mogen gebruiken. Een andere mogelijkheid is om een selectieve aanpak te hanteren, waarbij je bepaalde artikelen vrijgeeft voor samenvattingen, maar andere niet. Het platform van de uitgevers laat zien dat maatwerk per publicatie mogelijk is, en dat je niet alles of niets hoeft te kiezen.

Als je overweegt om een eigen publicatie te starten, zoals een e-book of een cursusmateriaal, is het goed om nu al na te denken over de licentievoorwaarden. Je kunt in je publicatie opnemen dat AI-gebruik alleen is toegestaan na expliciete toestemming, en dat je een vergoeding verwacht voor training van modellen. Dit geeft je een sterke positie als AI-bedrijven later contact met je opnemen. De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar het principe van opt-in per publicatie is een helder uitgangspunt.

Bron: Emerce