De Nederlandse boekenwereld heeft een eigen platform gelanceerd waarmee uitgevers per boek kunnen bepalen of AI-bedrijven het mogen gebruiken, onder welke voorwaarden en tegen welke vergoeding. Dit model, Bookpact.ai, geeft makers controle terug over hun werk in een tijd waarin AI-modellen massaal content gebruiken zonder toestemming. Voor ondernemers die zelf handleidingen, whitepapers, blogs of andere content produceren, biedt deze aanpak een denkrichting om eigen werk te beschermen.
Wat er aan de hand is
Een coalitie van uitgeverijen, waaronder Lannoo Groep, VBK, WPG en Maven Publishing, heeft samen met CB het platform Bookpact.ai gelanceerd. Op dit platform kunnen uitgevers per titel aangeven of een boek gebruikt mag worden door AI-bedrijven, voor welk doel (training, samenvatting, vertaling of citeren) en tegen welke vergoeding. Deelname is vrijwillig. Volgens initiatiefnemer Sander Ruys van Maven Publishing is het belangrijkste dat auteurs en uitgevers zeggenschap houden over hun eigen boeken. Het platform moet AI-bedrijven een gestructureerde manier bieden om afspraken te maken, met gedocumenteerde toestemming en heldere licentievoorwaarden. De EU AI Act stelt inmiddels concrete eisen aan transparantie en copyright compliance voor AI-bedrijven. Het Nederlandse boekenvak neemt hiermee een voortrekkersrol in Europa, meldt Emerce.
Wat dit betekent
Voor ondernemers die zelf content maken, is dit een signaal dat de tijd van onbeperkt gebruik van andermans werk door AI voorbij is. De EU AI Act dwingt AI-bedrijven steeds meer om aan te tonen dat zij rechtmatig over trainingsdata beschikken. Het Bookpact-model laat zien dat het mogelijk is om per stuk content te bepalen of en hoe het gebruikt mag worden. Dit is relevant voor elk bedrijf dat unieke handleidingen, whitepapers, blogs, cursusmateriaal of marktanalyses produceert. Zolang je geen expliciete afspraken maakt, loop je het risico dat jouw werk zonder toestemming of vergoeding in een AI-model verdwijnt. Het platform richt zich nu op boeken, maar de onderliggende principes – toestemming vooraf, per gebruikstype, met looptijd en vergoeding – zijn toepasbaar op elke vorm van geschreven content.
Hoe je dit kunt toepassen
Als je whitepapers of diepgravende blogs publiceert op je bedrijfssite. Overweeg om een duidelijke gebruiksvoorwaarde op te nemen waarin je aangeeft of en onder welke voorwaarden AI-bedrijven jouw content mogen gebruiken voor training. Je kunt bijvoorbeeld een standaardzin toevoegen: ‘Dit werk mag niet worden gebruikt voor het trainen van AI-modellen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming.’ Dit is geen juridisch slot, maar het creëert wel een basis voor handhaving, zeker nu wetgeving strenger wordt.
Als je handleidingen of instructiemateriaal maakt voor klanten. Dit soort content is waardevol voor AI-training omdat het gestructureerde, praktische kennis bevat. Een mogelijkheid is om je materiaal te registreren bij een platform dat licenties beheert, zoals Bookpact.ai dat voor boeken doet. Je zou kunnen onderzoeken of er branche-specifieke initiatieven zijn die een vergelijkbare infrastructuur bieden, of zelf een eenvoudige opt-in pagina opzetten waar AI-bedrijven toestemming kunnen vragen.
Als je een cursus of e-learning module hebt ontwikkeld. Dezelfde principes gelden: bepaal per module of je AI-training toestaat, voor welk doel en tegen welke vergoeding. Je zou kunnen overwegen om een aparte licentie aan te bieden voor AI-gebruik, los van de gewone verkoop. Dit geeft je controle en een extra inkomstenstroom, zonder dat je je primaire content weggeeft.
Als je samenwerkt met andere ondernemers in een kennisdeling of branchevereniging. Het Bookpact-model toont de kracht van collectieve actie. Door samen met andere contentmakers in jouw sector een gezamenlijk platform of standaardvoorwaarden op te zetten, vergroot je je onderhandelingspositie tegenover AI-bedrijven. Je zou kunnen inventariseren of er al initiatieven zijn in jouw branche, of zelf het gesprek starten met collega-ondernemers.
De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar de kern is: wacht niet tot wetgeving alles regelt. Begin nu met het vastleggen van je voorwaarden, zodat je straks niet achter de feiten aanloopt.
Bron: Emerce (https://www.emerce.nl/nieuws/nederlandse-boekenwereld-komt-eigen-aiinfrastructuur)