Het antwoord op de vraag wat OpenAI’s nieuwe onderzoek betekent voor Nederlandse ondernemers is dit: AI stelt medewerkers in staat om taken buiten hun eigen functieprofiel op te pakken, waardoor functiegrenzen vervagen. Volgens het onderzoek van OpenAI gebruiken ChatGPT-gebruikers de technologie om werkzaamheden te doen die voorheen buiten hun rol vielen, wat kansen biedt voor kleinere bedrijven om flexibeler te werken zonder direct nieuw personeel aan te nemen.

Wat er aan de hand is

OpenAI heeft onderzoek gepubliceerd waaruit blijkt dat AI de manier waarop mensen werken fundamenteel verandert. Het bedrijf, bekend van ChatGPT, stelt dat gebruikers met behulp van AI taken oppakken die traditioneel bij een andere functie horen. Waar voorheen een marketingmedewerker geen data-analyse deed en een financieel medewerker geen klantcontact had, vervagen die grenzen nu. Het onderzoek is afkomstig van OpenAI zelf en moet daarom worden gezien als een bewering van het bedrijf, niet als onafhankelijk vastgesteld feit. Toch sluit het aan bij een bredere trend die ook in Nederlandse MKB-bedrijven zichtbaar wordt: AI-tools worden toegankelijker en medewerkers ontdekken zelf nieuwe toepassingen.

Wat dit betekent

Voor het Nederlandse midden- en kleinbedrijf is dit relevant omdat personeel schaars is en functies vaak smal zijn gedefinieerd. Een administratief medewerker die met AI een eerste data-analyse draait, een verkoper die met AI een offerte opstelt die normaal door de afdeling marketing zou gaan, of een logistiek planner die met AI een eenvoudige financiële prognose maakt: het zijn voorbeelden van hoe AI de inzetbaarheid van bestaand personeel vergroot. Dit betekent niet dat functies verdwijnen, maar wel dat de inhoud ervan verschuift. Voor een ondernemer is de vraag niet langer welke functie je moet werven, maar welke taken je medewerkers met AI kunnen leren uitvoeren. Het onderzoek van OpenAI suggereert dat medewerkers hier zelf actief mee aan de slag gaan, wat vraagt om een bedrijfscultuur die experimenteren aanmoedigt.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een klein team aanstuurt van vijf tot vijftien mensen, is het de moeite waard om in kaart te brengen welke taken nu blijven liggen omdat ze buiten ieders functie vallen. Denk aan het bijwerken van de website, het opstellen van een wekelijkse nieuwsbrief of het bijhouden van een eenvoudige administratie. Je zou kunnen inventariseren wie van je medewerkers interesse heeft om zo’n taak op te pakken met behulp van AI. Een mogelijkheid is om per kwartaal één zo’n taak te selecteren en een medewerker de ruimte te geven om daar met AI een werkwijze voor te ontwikkelen. Overweeg om hiervoor een half dagdeel per week vrij te maken, zodat het niet bij goede voornemens blijft.

Als je merkt dat medewerkers zelf al ChatGPT of andere AI-tools gebruiken, is het verstandig om daar niet tegen te werken maar het te structureren. Je zou kunnen voorstellen dat medewerkers één keer per maand in een kort teamoverleg delen wat ze met AI hebben uitgeprobeerd. Een optie is om een gedeeld document bij te houden waarin succesvolle toepassingen worden verzameld, zodat kennis niet verloren gaat. Dit sluit aan bij de bevinding van OpenAI dat gebruikers zelf nieuwe toepassingen ontdekken. Door dit te faciliteren, zorg je dat de energie van medewerkers ten goede komt aan het bedrijf en niet alleen aan individuele experimenten.

Als je worstelt met werving voor specialistische functies, kan AI een deel van die functies toegankelijk maken voor bestaande medewerkers. Een voorbeeld: een medewerker klantenservice die met AI een eerste versie van een marketinganalyse maakt, of een inkoper die met AI een eenvoudige financiële rapportage opstelt. Je zou kunnen overwegen om bij de eerstvolgende vacature eerst intern te kijken of een bestaande medewerker met AI-ondersteuning een deel van die taken kan overnemen. Een mogelijkheid is om een proefperiode van twee maanden af te spreken waarin de medewerker de nieuwe taken oppakt, met een duidelijke evaluatie achteraf. Dit vraagt om vertrouwen en duidelijke afspraken over wat er moet worden opgeleverd.

Als je een bedrijf hebt waar processen vastliggen in protocollen, is het belangrijk om ruimte te creëren voor afwijkingen. Het onderzoek van OpenAI suggereert dat medewerkers buiten hun functiegrenzen gaan werken, maar in veel bedrijven wordt dat onbedoeld ontmoedigd door strikte procedures. Je zou kunnen overwegen om in het maandelijkse overleg expliciet te vragen welke taken medewerkers graag zouden oppakken als ze de tijd en tools hadden. Overweeg om één concreet experiment te starten waarbij een medewerker een taak van een collega overneemt met AI-ondersteuning, en evalueer na een maand wat het heeft opgeleverd. Dit maakt de verschuiving van functiegrenzen concreet en meetbaar.

Bron: OpenAI