Het antwoord op de vraag wat AI doet met werk is volgens nieuw onderzoek van OpenAI: het verschuift taken tussen rollen. Medewerkers die ChatGPT gebruiken, pakken steeds vaker werk op dat buiten hun oorspronkelijke functie valt, waardoor de grenzen tussen banen vervagen. Voor Nederlandse MKB-teams betekent dit niet dat je functies moet herschrijven, maar dat je processen moet inrichten op die verschuiving.

Wat er aan de hand is

OpenAI heeft onderzoek gepubliceerd naar hoe AI het werk van mensen verandert. De centrale bevinding: gebruikers van ChatGPT nemen taken over die traditioneel bij een andere rol horen. Een marketeer doet bijvoorbeeld zelf data-analyse, een developer schrijft mee aan klantcommunicatie. Het onderzoek, afkomstig van OpenAI zelf, schetst een beeld waarin AI niet zozeer banen vervangt, maar de inhoud van werk herverdeelt. Volgens het bedrijf leidt dit tot een verbreding van wat mensen doen, niet tot een beperking. De publicatie is een bewuste stap van OpenAI om de discussie over AI en werk te sturen richting taakverschuiving in plaats van banenverlies.

Wat dit betekent

Voor een MKB-bedrijf met tien tot vijftig medewerkers is dit geen abstracte trend. Het betekent concreet dat je senior medewerker met behulp van AI taken kan uitvoeren die voorheen aan een specialist toebehoorden. Denk aan een office manager die nu zelf een financieel overzicht opstelt of een verkoper die marketingteksten schrijft. De keerzijde is dat niemand meer ’eigenaar’ is van een taak. Dat kan leiden tot overlap, fouten of werk dat dubbel wordt gedaan. De verschuiving vraagt niet om nieuwe functiebeschrijvingen, maar om duidelijke afspraken over wie waarvoor verantwoordelijk is, nu de grenzen vervagen. Vooral in kleine teams, waar iedereen al meerdere petten draagt, is die helderheid essentieel om chaos te voorkomen.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een team van vijf tot vijftien mensen aanstuurt, kun je de bevindingen van OpenAI gebruiken om je wekelijkse overleg anders in te richten. Vraag elk teamlid niet wat hij of zij heeft gedaan, maar welke taken ze zijn gaan oppakken buiten hun eigen rol. Die vraag maakt de verschuiving zichtbaar. Een mogelijkheid is om een korte inventarisatie te doen: welke taken zijn de afgelopen maand van rol gewisseld? Noteer die op een whiteboard en bespreek of de nieuwe verdeling logisch is. Overweeg om één vast moment per maand in te plannen om die taakgrenzen te evalueren, zodat je niet achter de feiten aanloopt.

Als je merkt dat medewerkers taken oppakken waar ze niet voor zijn opgeleid, is het verleidelijk om direct in te grijpen. Een betere aanpak is om eerst te kijken welke kwaliteit ze leveren. Als een medewerker met AI een taak goed uitvoert, kun je overwegen om die taak formeel aan zijn of haar rol toe te voegen. Je zou kunnen afspreken dat elke medewerker één taak mag ‘adopteren’ die buiten zijn functie valt, mits er een collega is die het resultaat controleert. Zo behoud je kwaliteit zonder de flexibiliteit die AI biedt te blokkeren.

Als je in een sector werkt met duidelijke kwalificaties, zoals de zorg of de financiële dienstverlening, is de taakverschuiving gevoeliger. Hier kun je de bevindingen gebruiken om een gesprek te starten over welke taken wél en welke niet mogen verschuiven. Een optie is om een lijst te maken van taken die alleen door bevoegd personeel mogen worden uitgevoerd, en taken die met AI-ondersteuning door anderen kunnen worden gedaan. Bespreek die lijst met het team en leg vast waarom bepaalde grenzen hard blijven. Zo benut je de voordelen van AI zonder compliance-risico’s te nemen.

Als je een team hebt waarin meerdere mensen dezelfde AI-tools gebruiken, loop je het risico dat iedereen op zijn eigen manier werkt. De verschuiving van taken wordt dan onoverzichtelijk. Overweeg om per taak vast te leggen wie de eindverantwoordelijke is, ook als anderen eraan bijdragen. Je zou een eenvoudig document kunnen maken waarin per taak staat wie de eigenaar is en wie er mag meewerken. Dat document vervangt geen functiebeschrijvingen, maar maakt de nieuwe realiteit van gedeelde taken beheersbaar.

De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar de kern is dat je de verschuiving niet moet bestrijden. Richt je processen zo in dat taken kunnen bewegen, maar dat verantwoordelijkheid helder blijft. Dat is de uitdaging die OpenAI’s onderzoek voor ieder MKB-team op tafel legt.

Bron: OpenAI