De nieuwe EU-transparantieregels voor AI zijn sinds 2 augustus van kracht. Dit betekent dat je als ondernemer verplicht bent om duidelijk te maken wanneer klanten of gebruikers met een AI-systeem praten of wanneer content door AI is gegenereerd. De regels gelden voor zowel de ontwikkelaars van AI-systemen als voor de bedrijven die ze inzetten, en de eerste stap is om te bepalen in welke categorie jij valt.

Wat er aan de hand is

De Europese Unie heeft een nieuwe fase van de AI Act in werking laten treden. Sinds 2 augustus gelden er extra transparantieverplichtingen die het voor mensen makkelijker moeten maken om chatbots en AI-gegenereerde content (deepfakes) te herkennen. De regels zijn onderdeel van de bredere AI Act, de baanbrekende wetgeving waarmee de EU kunstmatige intelligentie wil reguleren.

De verplichtingen verschillen per rol. Een ‘provider’ is een bedrijf dat AI-systemen ontwikkelt en op de markt brengt. Een ‘deployer’ is een platform of dienst die zo’n AI-systeem gebruikt. Sommige bedrijven, zoals Meta, vallen in beide categorieën. Providers moeten hun AI-systemen zo ontwerpen dat ze expliciet aangeven dat gebruikers met een AI-model interacteren. Deployers moeten ervoor zorgen dat deze transparantie ook daadwerkelijk zichtbaar is voor de eindgebruiker.

Wat dit betekent

Voor veel Nederlandse ondernemers betekent dit dat je niet meer wegkomt met een chatbot die zich voordoet als een menselijke medewerker. Als je op je website een AI-assistent gebruikt voor klantcontact, moet dat nu duidelijk worden aangegeven. Hetzelfde geldt voor het publiceren van AI-gegenereerde afbeeldingen, video’s of teksten op je bedrijfskanalen. De regels raken zowel grote platforms als kleinere bedrijven die AI-tools inzetten voor marketing, klantenservice of contentcreatie.

De impact is breder dan alleen een waarschuwingslabel. Het dwingt je om na te denken over hoe je AI inzet en of je processen daarop zijn ingericht. Voor bedrijven die AI-content publiceren zonder enige vorm van labeling, is dit het moment om dat te corrigeren. De EU heeft ook standaardlabels ontwikkeld die bedrijven kunnen gebruiken in plaats van zelf iets te ontwerpen. Dat verlaagt de drempel om aan de regels te voldoen.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een chatbot op je website gebruikt voor klantcontact, is het zaak om direct te controleren of de chatbot zichzelf kenbaar maakt. Een eenvoudige zin als ‘U spreekt met een AI-assistent’ aan het begin van het gesprek is een minimale vereiste. Je zou kunnen overwegen om dit standaard in het gespreksvenster te tonen, niet alleen in de eerste reactie.

Als je AI-tools gebruikt voor het maken van marketingmateriaal, zoals productbeschrijvingen, blogs of social media posts, moet je bepalen hoe je dit labelt. De EU biedt standaardlabels aan die je kunt gebruiken. Een optie is om bij AI-gegenereerde beelden een watermerk of een duidelijke vermelding in de beschrijving op te nemen. Overweeg om een intern protocol op te stellen waarin staat welke content als AI-gegenereerd moet worden gemarkeerd.

Als je een platform of dienst runt waar gebruikers content plaatsen, ben je als deployer verantwoordelijk voor het herkenbaar maken van AI-content. Je zou kunnen overwegen om een meldingssysteem in te bouwen waarmee gebruikers kunnen aangeven of hun uploads door AI zijn gemaakt. Een mogelijkheid is om dit te koppelen aan bestaande moderatieprocessen, zodat het geen extra administratieve last wordt.

Als je AI inzet voor interne processen, zoals het opstellen van offertes of rapporten, is het verstandig om te bepalen of deze output extern zichtbaar wordt. Voor interne documenten is de verplichting minder duidelijk, maar zodra content naar buiten gaat, gelden de regels. Je zou kunnen overwegen om een richtlijn op te stellen die aangeeft wanneer AI-output wel of niet gelabeld moet worden.

Als je overweegt om AI-functionaliteit toe te voegen aan je product of dienst, is het slim om dit vanaf het begin mee te nemen in het ontwerp. De regels vereisen dat AI-systemen zo worden ontworpen dat transparantie expliciet mogelijk is. Een mogelijkheid is om bij de aanschaf van AI-tools te controleren of de leverancier deze transparantiefuncties al heeft ingebouwd. Volgens The Verge heeft de Europese Commissie standaardlabels ontwikkeld die bedrijven kunnen gebruiken, wat de implementatie eenvoudiger maakt.

De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar de kern is helder: zorg dat het voor iedereen duidelijk is wanneer ze met AI te maken hebben. Begin met een inventarisatie van alle plekken waar je AI inzet en werk die lijst systematisch af.

Bron: The Verge