OpenAI’s nieuwste onderzoek laat zien dat AI het werk van mensen niet vervangt, maar verlegt. Medewerkers die ChatGPT gebruiken, nemen taken op zich die voorheen buiten hun functieprofiel vielen, waardoor de grenzen tussen rollen vervagen. Voor Nederlandse MKB-teams betekent dit dat je functiebeschrijvingen en taakverdelingen opnieuw moet bekijken, niet om mensen te ontslaan, maar om werk slimmer te organiseren.

Wat er aan de hand is

Volgens OpenAI, in een eigen publicatie, breidt AI uit wat mensen op hun werk doen. Het onderzoek van het bedrijf achter ChatGPT richt zich op hoe gebruikers van de tool taken oppakken die traditioneel bij een andere functie horen. Een marketeer die data-analyse doet, een klantenservicemedewerker die content schrijft: het zijn voorbeelden van hoe AI vaardigheden toegankelijker maakt. Het is geen aankondiging van een nieuw product, maar een observatie van een verschuiving die al gaande is. OpenAI positioneert dit nadrukkelijk als een kans: AI maakt werknemers breder inzetbaar, in plaats van overbodig.

Wat dit betekent

Voor het MKB is dit relevant omdat kleinere teams vaak geen ruimte hebben voor specialisten op elk gebied. Waar een groot bedrijf een aparte data-analist en een aparte tekstschrijver in dienst heeft, kan een klein team nu één persoon die beide taken uitvoert, ondersteund door AI. Het onderzoek suggereert dat functieprofielen minder statisch worden: een medewerker is niet meer alleen ‘boekhouder’ of ‘verkoper’, maar iemand die met AI-assistentie een breder takenpakket aankan. Dit vraagt om een andere kijk op werving, opleiding en functioneringsgesprekken. Het betekent ook dat je als ondernemer moet nadenken over welke taken je nu nog extern inkoopt of laat liggen, terwijl die met AI binnen je team uitvoerbaar worden.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een team van vijf tot twintig mensen aanstuurt, kun je eenvoudig beginnen met een taakinventarisatie. Maak een lijst van terugkerende taken die nu blijven liggen omdat niemand er tijd voor heeft of de kennis mist. Denk aan het opstellen van offertes, het bijwerken van de website of het analyseren van verkoopcijfers. Overweeg om voor elk van deze taken één teamlid aan te wijzen die zich hier met behulp van ChatGPT in verdiept. Je zou kunnen afspreken dat zij een half dagdeel per week krijgen om deze taak op te pakken, met AI als hulpmiddel. Zo verschuift werk niet naar AI, maar naar een medewerker die erdoor wordt versterkt.

Als je merkt dat medewerkers hun eigen functiegrenzen al overschrijden, bijvoorbeeld doordat een administratief medewerker zelf social media-posts maakt, is het zinvol om dit te formaliseren. In plaats van dit te zien als ’niet zijn taak’, zou je dit kunnen erkennen in een gesprek over persoonlijke ontwikkeling. Een mogelijkheid is om het takenpakket aan te passen en dit vast te leggen in een nieuwe functiebeschrijving. Dit geeft duidelijkheid en zorgt ervoor dat de inzet van AI niet leidt tot willekeur, maar tot een bewuste herverdeling van verantwoordelijkheden.

Als je een specialistisch bedrijf runt, zoals een administratiekantoor of een ingenieursbureau, ligt de kans in het verbreden van de dienstverlening. Het onderzoek van OpenAI wijst erop dat AI medewerkers in staat stelt om taken uit aangrenzende vakgebieden op te pakken. Je zou kunnen overwegen om een medewerker die nu alleen jaarrekeningen opstelt, ook te laten ondersteunen bij het geven van financieel advies aan klanten, met behulp van AI voor de analyses. Dit kan je bedrijf onderscheiden van concurrenten die vasthouden aan strikte functiescheidingen.

Als je een HR-beleid wilt ontwikkelen dat meegaat met deze ontwikkeling, overweeg dan om bij elke nieuwe vacature niet te vragen naar een specifiek diploma, maar naar leervermogen en digitale vaardigheid. Het onderzoek suggereert dat de grens tussen functies vervaagt; je zou kunnen stellen dat de ideale kandidaat iemand is die met AI-tools nieuwe taken durft op te pakken. Overweeg om in het inwerkprogramma een module op te nemen waarin nieuwe medewerkers leren hoe ze ChatGPT kunnen inzetten voor taken buiten hun directe functie. Zo bouw je een team dat breder inzetbaar is en beter bestand tegen veranderingen.

De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar de kern is duidelijk: AI verlegt de grenzen van wat mensen doen, en dat biedt kansen voor kleinere teams om meer te bereiken zonder uit te breiden.

Bron: OpenAI