De Duitse rechtbank in München heeft bepaald dat AI-muziekplatform Suno inbreuk maakt op auteursrechten door bekende nummers zonder toestemming te gebruiken voor het trainen van zijn AI-modellen. Voor ondernemers betekent dit dat het trainen van AI op auteursrechtelijk beschermd materiaal zonder expliciete toestemming juridisch risico met zich meebrengt, ook als de training in de VS plaatsvindt. De uitspraak bevestigt dat Europese rechters streng toezien op de herkomst van trainingsdata, wat directe gevolgen heeft voor welke AI-tools je legaal kunt inzetten in je bedrijf.

Wat er aan de hand is

De rechtbank in München oordeelde in een zaak van Duitse auteursrechtenorganisatie GEMA tegen Suno dat het platform inbreuk maakte op de rechten van zes beschermde muziekwerken. Suno, waarmee gebruikers via tekstinstructies complete muzieknummers kunnen genereren, gebruikte bekende nummers als Forever Young, Atemlos en Mambo No. 5 zonder toestemming voor het trainen van zijn modellen. De rechtbank stelde dat Suno in strijd handelde met zowel het Amerikaanse als het Duitse auteursrecht. De werken werden zonder toestemming gekopieerd, reproduceerbaar in de modellen opgenomen en keerden herkenbaar terug in gegenereerde outputs. Tegen het vonnis staat nog beroep open. Volgens BumaStemra, de Nederlandse zusterorganisatie van GEMA, onderstreept de uitspraak dat AI-platformen vooraf toestemming moeten verkrijgen en afspraken moeten maken over een eerlijke vergoeding wanneer zij auteursrechtelijk beschermd repertoire gebruiken. Opmerkelijk is dat een Europese rechter zich voor het eerst uitsprak over AI-training die in de Verenigde Staten plaatsvond. De rechtbank concludeerde dat Suno ook volgens het Amerikaanse auteursrecht een licentie had moeten verkrijgen.

Wat dit betekent

Deze uitspraak raakt niet alleen muziekplatformen, maar alle bedrijven die AI-tools inzetten die getraind zijn op mogelijk auteursrechtelijk beschermd materiaal. Voor Nederlandse ondernemers betekent dit dat je niet zomaar kunt aannemen dat een AI-tool legaal is omdat deze op de markt verkrijgbaar is. De juridische risico’s verschuiven: niet alleen de maker van de AI-tool is aansprakelijk, maar ook de gebruiker kan geconfronteerd worden met claims als blijkt dat de tool is getraind op materiaal zonder toestemming. Vooral in sectoren waar veel creatief werk wordt gebruikt, zoals marketing, contentproductie en media, is dit relevant. De uitspraak maakt ook duidelijk dat Europese rechters de Amerikaanse trainingspraktijken niet zonder meer accepteren, wat betekent dat AI-aanbieders wereldwijd aan Europese normen moeten voldoen. GEMA-topman Tobias Holzmüller benadrukt dat Europese wetgeving nodig blijft om te voorkomen dat aanbieders uitwijken naar landen met minder strenge regels.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een marketingbureau runt dat AI-tools gebruikt voor het genereren van content, is het verstandig om te controleren welke trainingsdata de tools hebben gebruikt. Overweeg om bij je huidige AI-leveranciers na te vragen of zij beschikken over licenties voor het gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal. Je zou kunnen overwegen om in je contracten met AI-aanbieders een clausule op te nemen waarin zij garanderen dat hun trainingsdata legaal zijn verkregen.

Als je een bedrijf hebt dat zelf AI-modellen ontwikkelt of laat ontwikkelen, is het belangrijk om een protocol op te stellen voor de herkomst van trainingsdata. Een mogelijkheid is om alleen gebruik te maken van datasets waarvan de rechten expliciet zijn geregeld, of om eigen data te gebruiken die je zelf hebt verzameld. Overweeg om juridisch advies in te winnen over de vraag of jouw trainingsdata voldoen aan de Europese auteursrechtelijke normen, zeker als je gebruikmaakt van data uit de Verenigde Staten.

Als je een webshop runt die AI gebruikt voor productbeschrijvingen of klantcommunicatie, is het risico kleiner maar niet afwezig. Je zou kunnen overwegen om te kiezen voor AI-tools van aanbieders die transparant zijn over hun trainingsdata en die expliciet vermelden dat zij toestemming hebben voor het gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal. Een optie is om in je eigen bedrijfsbeleid vast te leggen dat je alleen AI-tools gebruikt die voldoen aan de Europese auteursrechtelijke vereisten.

Als je in de muziek- of media-industrie werkt en zelf content produceert, is het verstandig om je rechten goed te beschermen. Overweeg om je werk te registreren bij een auteursrechtenorganisatie zoals BumaStemra, zodat je in staat bent om op te treden tegen ongeoorloofd gebruik. Je zou kunnen overwegen om in je overeenkomsten met opdrachtgevers expliciet vast te leggen dat jouw werk niet gebruikt mag worden voor AI-training zonder jouw toestemming.

De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar de kern is duidelijk: controleer de herkomst van de AI-tools die je gebruikt en zorg dat je zelf geen inbreuk maakt op auteursrechten, ook niet indirect.

Bron: Emerce