Het antwoord is dat AI de grenzen van functies vervaagt: medewerkers die ChatGPT gebruiken, pakken steeds vaker taken op die buiten hun oorspronkelijke functieprofiel vallen. Uit nieuw onderzoek van OpenAI blijkt dat gebruikers van de chatbot werkzaamheden overnemen die traditioneel bij andere rollen horen. Voor MKB-ondernemers betekent dit dat je functieprofielen niet langer als vaststaand moet zien, maar als een vertrekpunt dat je actief kunt herdefiniëren om talent beter te benutten.

Wat er aan de hand is

OpenAI heeft onderzoek gepubliceerd waaruit blijkt dat AI het werk van mensen verandert, niet alleen door taken te versnellen, maar door de reikwijdte van wat iemand doet te vergroten. Volgens het bedrijf nemen ChatGPT-gebruikers taken op zich die voorheen aan andere functies waren voorbehouden. Het onderzoek beschrijft hoe medewerkers met behulp van AI vaardigheden en kennis uit andere domeinen toepassen, waardoor de traditionele scheidslijnen tussen banen vervagen. Het is een ontwikkeling die verder gaat dan efficiëntie: het gaat over een fundamentele verschuiving in hoe werk is georganiseerd. Waar voorheen een marketeer geen data-analyse deed en een financiële medewerker geen teksten schreef, wordt die grens nu poreus.

Wat dit betekent

Voor het MKB is dit zowel een kans als een uitdaging. De kans is dat je met een relatief klein team meer verschillende taken kunt afdekken, omdat medewerkers met AI buiten hun eigen expertisegebied kunnen opereren. De uitdaging is dat je als ondernemer hierop moet anticiperen. Als je functieprofielen star blijven, loop je het risico dat medewerkers zich gaan vervelen of dat je dubbel personeel inhuurt voor werk dat intern al gedaan kan worden. Het onderzoek van OpenAI suggereert dat de waarde van een medewerker niet langer alleen zit in zijn of haar vaste takenpakket, maar in het vermogen om met AI nieuwe taken op te pakken. Voor een bedrijf met tien of vijftig mensen kan dit het verschil maken tussen groeien of stagneren.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een klein team aanstuurt zonder aparte HR-afdeling… kun je een eenvoudige functiecheck doen. Vraag elke medewerker om een lijst te maken van terugkerende taken die zij doen, en markeer welke daarvan zij met behulp van AI zouden kunnen versnellen of zelfs volledig aan AI zouden kunnen overlaten. Een mogelijkheid is om dit in een teamoverleg te bespreken en te kijken welke taken van collega’s zij vervolgens zouden kunnen overnemen. Zo ontstaat een beeld van waar de grenzen vervagen en waar ruimte zit voor groei.

Als je merkt dat medewerkers zelf al experimenteren met ChatGPT… overweeg dan om dit te formaliseren. Je zou een wekelijks halfuurtje kunnen inplannen waarin teamleden laten zien welke taken ze met AI hebben opgepakt die buiten hun functie vallen. Dit geeft niet alleen inzicht in de mogelijkheden, maar stimuleert ook anderen om hetzelfde te doen. Het onderzoek van OpenAI laat zien dat dit gedrag al plaatsvindt; door het bespreekbaar te maken, kun je het sturen in plaats van het op zijn beloop te laten.

Als je een functieprofiel wilt herdefiniëren… begin dan niet bij de taken maar bij de doelen. Vraag je af welk resultaat de functie moet opleveren, niet welke handelingen daarvoor nodig zijn. Een optie is om voor elke functie een ‘uitbreidingsparagraaf’ toe te voegen waarin staat dat de medewerker met AI ook taken buiten het kernpakket mag oppakken, mits dit bijdraagt aan de bedrijfsdoelen. Dit geeft duidelijkheid en voorkomt dat medewerkers zich afvragen of ze wel ‘mogen’ afwijken van hun takenlijst.

Als je een checklist wilt gebruiken voor het herdefiniëren van functies… overweeg dan deze vier stappen. Inventariseer eerst welke taken in de afgelopen drie maanden door AI zijn versneld of overgenomen. Bepaal vervolgens welke nieuwe taken medewerkers daardoor hebben opgepakt of zouden kunnen oppakken. Bespreek daarna per functie welke taken kunnen worden overgedragen aan collega’s of aan AI. Sluit af door het functieprofiel te herschrijven met focus op resultaten in plaats van handelingen. Deze aanpak volgt direct uit de bevinding dat AI de grenzen tussen rollen vervaagt.

Als je een medewerker hebt die vastloopt in zijn huidige rol… gebruik dan het onderzoek als aanleiding voor een gesprek. Vraag welke taken hij of zij altijd al wilde doen maar waarvoor de kennis ontbrak. Een mogelijkheid is om te bespreken hoe AI die kennis toegankelijk kan maken, bijvoorbeeld door het schrijven van teksten, het maken van analyses of het opzetten van eenvoudige automatiseringen. Dit kan een alternatief zijn voor het aannemen van extra personeel of het uitbesteden van werk.

Bron: OpenAI