Het antwoord op de vraag wat dit nieuws voor jou betekent: OpenAI-onderzoek laat zien dat medewerkers met AI-taken steeds vaker buiten hun eigen functieprofiel gaan werken. Voor jou als ondernemer is dit een signaal om functieprofielen niet langer als vaststaande lijstjes te zien, maar als vertrekpunt voor groei en herverdeling van verantwoordelijkheden.

Wat er aan de hand is

OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, heeft onderzoek gepubliceerd over hoe AI de manier waarop mensen werken verandert. Volgens het bedrijf blijkt uit de data dat gebruikers van ChatGPT taken oppakken die traditioneel bij een andere rol horen. Waar een marketeer vroeger wachtte op een analyse van een dataspecialist, kan diegene nu zelf een eerste verkenning doen met AI. Waar een klantenservicemedewerker alleen standaardvragen afhandelde, kan diegene nu ook eenvoudige administratieve processen opzetten.

De onderzoekers noemen dit het vervagen van functiegrenzen. Het is geen toekomstbeeld, maar een beweging die nu al gaande is onder de miljoenen gebruikers van het platform. Voor bedrijven betekent dit dat de traditionele organisatiestructuur, waarin iedereen een vaste plek en vaste taken heeft, onder druk komt te staan. Het nieuws past in een bredere trend: AI wordt niet alleen gebruikt om bestaande taken sneller te doen, maar ook om nieuwe taken op te pakken die voorheen buiten iemands bereik lagen.

Wat dit betekent

Voor het Nederlandse midden- en kleinbedrijf heeft dit concrete gevolgen. Het betekent dat je medewerkers vaardigheden ontwikkelen die niet in hun oorspronkelijke functiebeschrijving staan. Een administratief medewerker die ChatGPT gebruikt, kan ineens een eerste opzet maken voor een marketingtekst. Een verkoper kan met AI een offerte analyseren op risico’s, iets wat voorheen een taak was voor de financiële afdeling.

Dit is zowel een kans als een uitdaging. De kans is dat je bedrijf wendbaarder wordt: kennis en capaciteiten zitten niet langer opgesloten in vaste functies. De uitdaging is dat je als leidinggevende moet nadenken over hoe je deze nieuwe vaardigheden waardeert, beloont en inzet. Als je niets doet, ontstaan er informele rollen die niet passen bij de formele structuur, wat kan leiden tot onduidelijkheid en ongelijke werkdruk. Volgens het onderzoek van OpenAI is dit geen tijdelijk effect, maar een structurele verschuiving in hoe werk wordt georganiseerd.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een team van vijf tot twintig medewerkers aanstuurt, is het zinvol om een vast moment in te plannen om functieprofielen te herzien. Je zou kunnen beginnen met een inventarisatie: vraag elk teamlid welke taken ze de afgelopen maand hebben opgepakt die niet in hun functiebeschrijving stonden. Vervolgens kun je per functie bekijken welke van die nieuwe taken structureel zijn geworden en of ze bij de persoon of bij de rol horen. Een mogelijkheid is om functieprofielen te herschrijven als een combinatie van kerntaken en groeitaken, zodat er ruimte ontstaat voor AI-ondersteunde uitbreiding zonder dat de kern van de functie vervaagt.

Als je verantwoordelijk bent voor personeelsbeleid of HR, overweeg dan om een checklist te maken voor herverdeling van verantwoordelijkheden. Die checklist zou kunnen bestaan uit vier vragen: welke taken zijn herhaalbaar en kunnen met AI worden versneld, welke nieuwe taken zijn ontstaan door AI-gebruik, welke vaardigheden heeft de medewerker ontwikkeld die elders in het bedrijf nuttig zijn, en welke taken kunnen worden overgedragen aan een collega of aan AI zelf. Door deze vragen per team door te lopen, krij je een beeld van waar de echte verschuivingen plaatsvinden. Je zou deze checklist kunnen bespreken in het eerstvolgende functioneringsgesprek, niet als beoordeling maar als verkenning van mogelijkheden.

Als je een klein bedrijf runt waarin iedereen veel petten draagt, is het belangrijk om de nieuwe taken die medewerkers oppakken expliciet te maken. Het gevaar is dat taken informeel blijven hangen bij de persoon die toevallig handig is met AI. Een optie is om een eenvoudige taakverdeling op te stellen waarin je vastlegt wie verantwoordelijk is voor welke AI-ondersteunde processen, zoals het opstellen van offertes, het analyseren van klantdata of het beheren van social media. Zo zorg je dat de kennis niet bij één persoon blijft liggen en dat de werkdruk eerlijk verdeeld blijft.

Als je merkt dat medewerkers aarzelen om AI-taken op te pakken, kun je een interne kennissessie organiseren waarin teamleden laten zien hoe zij ChatGPT gebruiken in hun werk. Dit hoeft geen formele training te zijn; een uurtje waarin collega’s elkaar hun prompts en resultaten laten zien, kan al veel drempels wegnemen. Je zou kunnen afspreken dat elke medewerker één taak kiest die hij of zij de komende maand met AI gaat uitproberen, en dat daarover wordt gerapporteerd in het teamoverleg. Zo wordt het experimenteren met AI geen individuele aangelegenheid, maar een collectieve leerervaring.

De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar de kern is hetzelfde: kijk niet alleen naar wat AI kan doen, maar ook naar wat jouw medewerkers ermee kunnen doen. De functiegrenzen die je nu op papier hebt staan, zijn waarschijnlijk al aan het verschuiven. Het is aan jou om die beweging te volgen en te sturen.

Bron: OpenAI