De Duitse rechtbank in München heeft bepaald dat AI-muziekplatform Suno inbreuk maakt op auteursrechten door bekende nummers zonder toestemming te gebruiken voor het trainen van zijn modellen. Voor Nederlandse ondernemers is dit een signaal dat het gebruik van AI-tools voor muziek of content juridische risico’s met zich meebrengt, en dat toestemming van rechthebbenden geen formaliteit is maar een harde voorwaarde.

Wat er aan de hand is

De auteursrechtenorganisatie GEMA spande in januari 2025 een zaak aan tegen Suno, een platform waarmee gebruikers via tekstinstructies complete muzieknummers kunnen genereren. Suno had niet gereageerd op een verzoek om een licentie af te sluiten. De rechtbank oordeelde dat Suno inbreuk maakte op de rechten van zes beschermde werken, waaronder nummers als Forever Young, Atemlos en Mambo No. 5. De werken waren zonder toestemming gekopieerd voor het trainingsproces, reproduceerbaar in de modellen opgenomen en keerden herkenbaar terug in gegenereerde outputs. De rechtbank stelde vast dat Suno zowel het Duitse als het Amerikaanse auteursrecht schond, omdat de training in de Verenigde Staten plaatsvond maar de werken in Europa werden opgeslagen en weergegeven. Tegen het vonnis staat nog beroep open. De Nederlandse zusterorganisatie BumaStemra onderschrijft de uitspraak en stelt dat AI-platformen die het door haar beheerde repertoire willen gebruiken, vooraf toestemming moeten krijgen en afspraken moeten maken over een eerlijke vergoeding.

Wat dit betekent

Deze uitspraak is opmerkelijk omdat een Europese rechter zich voor het eerst uitsprak over AI-training die in de Verenigde Staten plaatsvond. Dat betekent dat het voor AI-aanbieders niet langer mogelijk is om zich te verschuilen achter de locatie van hun servers of trainingsprocessen. Voor Nederlandse ondernemers die AI-tools inzetten voor het genereren van muziek, voice-overs of andere content, is dit relevant: de juridische basis onder deze tools kan veranderen. Als een AI-aanbieder veroordeeld wordt voor auteursrechtinbreuk, kan dat gevolgen hebben voor de beschikbaarheid van de tool of voor de juridische positie van de gebruikers ervan. BumaStemra benadrukt dat menselijke creativiteit de basis is van elke generatieve AI en dat modellen die gebaseerd zijn op ongeoorloofd gebruik van intellectueel eigendom niet verenigbaar zijn met het auteursrecht. De organisatie pleit daarnaast voor Europese wetgeving om te voorkomen dat aanbieders uitwijken naar landen met minder strenge regels.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je AI-tools gebruikt voor het genereren van muziek of audio voor je bedrijf, bijvoorbeeld voor achtergrondmuziek bij video’s, podcasts of commercials, is het verstandig om na te gaan welke bronnen de tool gebruikt voor zijn training. Je zou kunnen overwegen om alleen tools te gebruiken die transparant zijn over hun trainingsdata en die licenties hebben afgesloten met rechthebbenden. Een mogelijkheid is om bij de aanbieder te vragen naar hun beleid rond auteursrechtelijk beschermd materiaal.

Als je content produceert die afhankelijk is van bestaand werk, zoals covers, remixen of samples, is het belangrijk om te beseffen dat AI-modellen die getraind zijn op beschermd werk herkenbare elementen kunnen reproduceren. Overweeg om je eigen output te controleren op overeenkomsten met bestaande nummers voordat je deze commercieel inzet. Een optie is om gebruik te maken van detectietools die overeenkomsten in melodie of harmonie signaleren.

Als je als ondernemer overweegt om AI-gegenereerde muziek commercieel te gebruiken, is het raadzaam om de voorwaarden van het platform zorgvuldig te lezen. Je zou kunnen overwegen om in je contracten met opdrachtgevers vast te leggen welke AI-tools zijn gebruikt en welke rechten daarvoor zijn geregeld. Een mogelijkheid is om juridisch advies in te winnen over de risico’s die specifiek voor jouw sector gelden.

Als je zelf content maakt die mogelijk gebruikt wordt voor AI-training, bijvoorbeeld als muzikant, tekstschrijver of ontwerper, is dit een moment om je positie te bepalen. Je zou kunnen overwegen om expliciet te vermelden of je werk gebruikt mag worden voor AI-training en onder welke voorwaarden. Een optie is om je aan te sluiten bij een auteursrechtenorganisatie die namens jou licenties onderhandelt met AI-aanbieders.

De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar de kern is duidelijk: toestemming en transparantie worden de norm in de omgang tussen AI-aanbieders en rechthebbenden. Het is verstandig om je eigen gebruik van AI-tools tegen dit licht te houden en te controleren of de tools die je inzet voldoen aan deze nieuwe standaard.

Bron: Emerce