OpenAI heeft een specifieke academie gelanceerd voor de zorgsector, gericht op het veilig en compliant inzetten van AI-tools zoals ChatGPT. Dit biedt Nederlandse zorginstellingen een blauwdruk om AI te gebruiken voor administratieve ondersteuning en diagnostische hulp, binnen de kaders van de AVG.

Wat er aan de hand is

OpenAI heeft een nieuwe online ‘Academy’-sectie gelanceerd die volledig is gewijd aan de gezondheidszorg. Deze portal, getiteld ‘Healthcare’, biedt volgens OpenAI voorbeelden en richtlijnen over hoe zorgprofessionals ChatGPT kunnen gebruiken om diagnoses te ondersteunen, documentatie te verbeteren en de patiëntenzorg te versterken. De kern van de boodschap is dat dit kan met veilige, HIPAA-compliant AI-tools. HIPAA is de Amerikaanse wetgeving voor gegevensbescherming in de zorg, die qua intentie en strenge eisen vergelijkbaar is met de Europese en Nederlandse AVG. De lancering markeert een gerichte push van OpenAI om de adoptie van hun technologie in een sterk gereguleerde sector als de zorg te versnellen, door praktische use-cases te tonen binnen een veilig kader.

Wat dit betekent

Voor Nederlandse huisartsenpraktijken, fysiotherapeuten, tandartsen, klinieken en ziekenhuizen betekent dit dat er nu een gestructureerde bron is met concrete voorbeelden van AI-toepassingen die direct vertaalbaar zijn naar de Nederlandse context. Het grootste knelpunt bij AI in de zorg is vaak niet de technologie, maar de vraag hoe je het veilig en compliant kunt implementeren. Door voorbeelden te tonen binnen het kader van HIPAA (en daarmee impliciet ook aandacht voor privacy), geeft OpenAI een signaal dat deze toepassingen serieus genomen moeten worden. Het betekent dat zorgverleners niet meer zelf het wiel hoeven uit te vinden, maar kunnen leren van gedocumenteerde use-cases. Dit kan de drempel voor experimenteren verlagen, vooral voor kleinere praktijken zonder een groot IT-team.

Hoe je dit kunt toepassen

De praktische toepassing hangt sterk af van jouw specifieke situatie, de grootte van je organisatie en het type patiëntengegevens dat je verwerkt. De principes uit de OpenAI Healthcare Academy kunnen echter als inspiratie dienen. Belangrijk is om altijd eerst juridisch advies in te winnen over AVG-compliance.

Als je een kleine huisartsenpraktijk runt en overweldigd wordt door administratie, zou je kunnen onderzoeken of AI je kan helpen bij het structureren van aantekeningen. Een mogelijkheid is om (na het verkrijgen van expliciete toestemming en met volledig geanonimiseerde data) AI te gebruiken om spraak-aantekeningen van consulten om te zetten in een gestructureerd SOAP-verslag (Subjectief, Objectief, Beoordeling, Plan). Dit moet altijd gebeuren in een beveiligde, gecontracteerde omgeving waar de leverancier (zoals OpenAI via hun Business- of Enterprise-abonnement met BAA) een verwerkersovereenkomst aanbiedt.

Als je een specialist bent in een ziekenhuis en complexe casussen bespreekt, zou AI een rol kunnen spelen als ondersteunende tweede mening voor diagnostiek. Overweeg om, zonder patiëntgegevens in te voeren, een AI-tool te gebruiken om een differential diagnosis checklist te genereren op basis van algemene, geanonimiseerde symptoomclusters die je uit de literatuur haalt. Dit kan helpen om zeldzame aandoeningen niet over het hoofd te zien. De daadwerkelijke patiëntdata en uiteindelijke diagnose blijven volledig onder controle van de arts.

Als je verantwoordelijk bent voor patiëntcommunicatie in een kliniek, kun je kijken naar het gebruik van AI voor het opstellen van voorlichtingsmateriaal. Je zou kunnen prompten: “Schrijf een begrijpelijke uitleg voor een patiënt over de voor- en nadelen van fysiotherapie bij lage rugpijn, op B1-taalniveau.” Dit materiaal moet altijd worden gecontroleerd en geautoriseerd door een medisch professional voordat het naar patiënten gaat.

Als je een zorginstelling leidt en processen wilt stroomlijnen, is een eerste stap het inventariseren van welke repetitieve, tekstuele taken er zijn die geen directe patiëntenzorg betreffen. Denk aan het samenvatten van wetenschappelijke artikelen voor een teamoverleg, het opstellen van protocoldrafts of het vertalen van medische informatie. Voor al deze taken geldt: voer nooit gepseudonimiseerde of herleidbare patiëntgegevens in een open AI-systeem. Werk alleen binnen goedgekeurde, gecontracteerde platforms die voldoen aan de eisen voor verwerkersovereenkomsten.

Bron: OpenAI