Het fiscale voordeel van de innovatiebox komt voor het overgrote deel terecht bij een handvol grote multinationals, waardoor de regeling haar doel om innovatie breed te stimuleren lijkt te missen. Voor het MKB betekent dit dat de politieke druk om de regeling aan te passen toeneemt, wat zowel kansen als risico’s met zich meebrengt.

Wat er aan de hand is

Uit onderzoek van Trouw en het FD blijkt dat ruim 90 procent van het belastingvoordeel uit de innovatiebox terechtkomt bij drie bedrijven: ASML, MSD en Booking.com. Samen ontvingen zij 2,6 miljard euro van de totale 2,9 miljard euro aan voordeel. Met name de 922 miljoen euro voor farmaceut MSD leidt tot kritiek, omdat het bedrijf zijn onderzoeksactiviteiten grotendeels uit Nederland heeft verplaatst, maar toch via patenten en fiscale afspraken profiteert. Critici stellen dat de regeling zo haar oorspronkelijke doel – het stimuleren van innovatie en werkgelegenheid in Nederland – mist. Hoewel ook duizenden mkb-bedrijven gebruikmaken van de regeling, laait de politieke discussie over het nut en de doelmatigheid verder op.

Wat dit betekent

Deze ongelijke verdeling zet de hele innovatiebox onder een vergrootglas. Voor ondernemers betekent dit dat de regeling, die bedoeld is om onderzoek en ontwikkeling (R&D) fiscaal aantrekkelijker te maken, mogelijk gaat veranderen. De politieke roep om hervorming wordt luider, wat kan leiden tot strengere voorwaarden, een plafond op het voordeel of een verschuiving van focus naar specifiek het MKB. Het risico is dat een waardevol instrument voor innovatieve bedrijven wordt uitgehold of ingeperkt vanwege het gebruik door een paar zeer grote spelers. Tegelijkertijd biedt de publieke aandacht een kans om het debat te voeren over hoe fiscaal beleid innovatie in het hele bedrijfsleven, en vooral in het MKB, beter kan ondersteunen.

Hoe je dit kunt toepassen

De praktische toepassing hangt sterk af van jouw situatie en of je al gebruikmaakt van de innovatiebox. De huidige discussie is vooral een signaal om proactief met je fiscale innovatiestrategie om te gaan.

Als je een innovatief mkb-bedrijf runt en de regeling nog niet gebruikt… is dit het moment om te onderzoeken of jouw R&D-activiteiten in aanmerking komen. De regeling bestaat nog steeds en kan een aanzienlijke belastingkorting opleveren op winst uit geoctrooieerde uitvindingen. Een mogelijkheid is om met je accountant of een fiscalist te bespreken of jouw ontwikkelwerk en eventuele patenten voldoen aan de criteria. Door dit nu in kaart te brengen, ben je voorbereid op eventuele toekomstige wijzigingen.

Als je al van de innovatiebox profiteert… zou je de documentatie van je R&D-activiteiten en de link met je intellectueel eigendom extra zorgvuldig kunnen bijhouden. Bij politieke hervormingen zullen de voorwaarden waarschijnlijk scherper worden, en een waterdichte onderbouwing wordt dan nog essentiëler. Overweeg om intern te evalueren of alle in aanmerking komende activiteiten ook daadwerkelijk worden gemeld.

Als je een branchevereniging of collectief van innovatieve bedrijven vertegenwoordigt… biedt de huidige discussie een opening om de stem van het MKB in het debat te laten horen. Je zou kunnen pleiten voor een hervorming die de regeling beter toegankelijk maakt voor middelgrote en kleinere bedrijven, in plaats van haar af te schaffen. Dit is het moment om concrete voorbeelden aan te dragen van hoe innovatie in het MKB wordt gestimuleerd door fiscale ondersteuning.

Bron: Sprout