Criminelen gebruiken betaalbare AI-tools om phishing, deepfakes en malware te maken, waardoor cyberaanvallen goedkoper, sneller en op grotere schaal worden uitgevoerd. Dit verlaagt de drempel voor cybercriminaliteit en maakt ook MKB-bedrijven een realistischer doelwit.

Wat er aan de hand is

Sinds de introductie van ChatGPT gebruiken cybercriminelen grote taalmodellen om schadelijke e-mails te produceren, zowel algemene spam als gerichte aanvallen. Volgens een waarschuwing van Interpol omarmen oplichtingscentra in Zuidoost-Azië goedkope AI-tools om snel meer potentiële slachtoffers te targeten en van locatie te wisselen. De technologie wordt ingezet voor het maken van overtuigende deepfake video’s, het aanpassen van malware om detectie te omzeilen, het automatiseren van zoektochten naar kwetsbaarheden in netwerken, het genereren van losgeldnotities en het analyseren van gestolen data. AI-bedrijf Anthropic claimt dat een model dat het testte, duizenden kritieke kwetsbaarheden vond in elk groot besturingssysteem en elke webbrowser. Het probleem wordt verergerd doordat deze aanvallen op enorme schaal kunnen worden uitgevoerd; ze hoeven niet erg geavanceerd te zijn, alleen maar geluk hebben om een onbeschermd systeem of een argeloos slachtoffer te bereiken.

Wat dit betekent

De impact is dat de toegankelijkheid van cybercriminaliteit toeneemt. Waar geavanceerde hacking voorheen gespecialiseerde kennis vereiste, kunnen aanvallers nu met betaalbare of gratis AI-tools aanvallen opzetten. Dit betekent dat niet alleen grote corporates, maar juist ook middelgrote en kleine bedrijven die mogelijk minder geavanceerde beveiliging hebben, een aantrekkelijker doelwit worden. De aanvallen worden niet per se slimmer, maar wel veel talrijker, waardoor de kans dat er eentje door je verdediging glipt groter wordt. Voor ondernemers vertaalt dit zich naar een grotere alertheid die nodig is bij elke digitale interactie, van e-mails tot telefoontjes, omdat de grens tussen echt en nep vervaagt.

Hoe je dit kunt toepassen

De praktische aanpak draait om bewustwording, verificatie en het aanscherpen van basisprotocollen.

Als je een team aanstuurt… is herhaaldelijke, praktische training cruciaal. Bespreek niet alleen theorie, maar laat concrete voorbeelden zien van AI-gemaakte phishingmails of deepfake-audio. Leg de nadruk op het altijd dubbelchecken van verzoeken om geld over te maken of gevoelige data te delen, via een apart, bekend kanaal (een telefoontje naar een bekend nummer, niet het nummer in de mail).

Als je een webshop of online dienst runt… moet je extra alert zijn op frauduleuze bestellingen of contactpogingen die persoonlijke details proberen te ontfutselen. Overweeg om multi-factor authenticatie (MFA) verplicht te stellen voor alle medewerkersaccounts, niet alleen de beheerders. Dit voegt een cruciale extra laag beveiliging toe, zelfs als een wachtwoord wordt gelekt.

Als je regelmatig betalingen autoriseert of financiële gegevens verwerkt… stel dan een ‘four-eyes-principe’ in voor elke transactie boven een bepaald bedrag. Laat geen betalingen uitsluitend gebaseerd op een e-mail- of chatverzoek gaan. Een vaste procedure waarbij een tweede persoon het verzoek via een ander kanaal moet bevestigen, kan catastrofale fouten voorkomen.

Als je zakelijk actief bent op sociale media of videobelplatforms… wees sceptisch over onverwachte verzoeken voor meetings of dringende verzoeken van (ogenschijnlijk) bekenden. Deepfakes worden gebruikt in zogenaamde ‘CEO-fraude’. Spreek af dat gevoelige informatie nooit wordt gedeeld zonder een vooraf afgesproken codewoord of verificatievraag.

De kern is dat AI de kwantiteit en overtuigingskracht van bedreigingen vergroot, maar dat de verdediging vaak nog steunt op menselijke alertheid en robuuste basisprotocollen. Richt je niet op het herkennen van de perfecte nep, maar op het bouwen van systemen die niet op één enkel, mogelijk gemanipuleerd, signaal vertrouwen.

Bron: Technologyreview