De discussie over een AI-tax is geen ver-van-je-bed-show meer. Het voorstel om belasting te verschuiven van arbeid naar kapitaal en geautomatiseerde arbeid kan directe gevolgen hebben voor hoe jij je personeelskosten en bedrijfsvoering inricht. Het gaat er niet om of je nu al AI inzet, maar om de vraag hoe je bedrijf er over een paar jaar uitziet als deze verschuiving werkelijkheid wordt.

Wat er aan de hand is

Sam Altman, CEO van OpenAI, pleit voor een belastingverschuiving van arbeid naar kapitaal en geautomatiseerde arbeid. De reden: AI-agents vervangen steeds vaker menselijke werknemers. Een accountant kost een bedrijf duizenden euro’s per maand, een AI-abonnement enkele honderden. Die rekensom is snel gemaakt, maar heeft grote gevolgen voor belastinginkomsten en sociale premies. Hoogleraar Ulrich Zierahn-Weilage heeft echter weinig vertrouwen in zo’n AI-tax. Volgens hem wordt massawerkloosheid door AI overschat, maar zijn er wel andere zorgen. MT/Sprout-redacteur Karin Swiers ontleedt de fiscale tijdbom onder ons sociale stelsel en de hypocrisie van techmiljardairs die zelf profiteren van automatisering.

Wat dit betekent

Voor ondernemers betekent een mogelijke AI-tax dat de kostenverhouding tussen menselijke werknemers en AI verandert. Op dit moment is het financieel aantrekkelijk om taken te automatiseren, omdat je bespaart op salaris, sociale premies en belastingen. Als er een belasting op geautomatiseerde arbeid komt, wordt die rekening anders. Dat raakt niet alleen grote techbedrijven, maar ook MKB-ondernemers die overwegen om processen te automatiseren. Daarnaast kan een verschuiving van belasting op arbeid naar kapitaal betekenen dat investeringen in machines en software duurder worden, terwijl het aannemen van personeel relatief goedkoper wordt. Dit heeft direct invloed op je personeelsplanning en investeringsbeslissingen.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je overweegt om administratieve taken te automatiseren, bijvoorbeeld facturering of boekhouding, is het verstandig om nu al te kijken naar de totale kosten op lange termijn. Een AI-abonnement lijkt goedkoper dan een medewerker, maar als er een AI-tax komt, kan dat verschil kleiner worden. Je zou kunnen overwegen om een scenario te maken waarin je zowel de huidige kosten als een mogelijke belastingheffing meeneemt. Zo ben je voorbereid op beide situaties.

Als je een team aanstuurt en nadenkt over herverdeling van taken, kun je nu al inventariseren welke werkzaamheden door AI kunnen worden overgenomen en welke menselijke interactie vereisen. Een mogelijke aanpak is om per functie te bepalen wat de ‘menselijke meerwaarde’ is. Taken die puur uitvoerend zijn, zoals data-invoer of standaardrapportages, zijn kansrijk voor automatisering. Maar klantcontact, strategie en creatief werk blijven waarschijnlijk menselijk werk. Door die scheiding nu al te maken, kun je je personeelsplanning toekomstbestendig inrichten.

Als je een klein bedrijf runt met een beperkt budget, is het goed om te beseffen dat een AI-tax niet alleen voor grote spelers geldt. Ook jij kunt te maken krijgen met hogere kosten voor softwarelicenties of geautomatiseerde diensten. Overweeg om nu al te experimenteren met gratis of goedkope AI-tools voor eenvoudige taken, zoals het opstellen van offertes of het beheren van je agenda. Zo bouw je ervaring op zonder groot financieel risico. Mocht de belastingregelgeving veranderen, dan kun je snel schakelen.

Als je investeert in nieuwe bedrijfssoftware of machines, kun je bij je leverancier navragen of zij rekening houden met toekomstige belastingheffing op automatisering. Sommige aanbieders bieden flexibele abonnementsvormen die je kunt aanpassen als de kostenstructuur verandert. Een optie is om contracten af te sluiten met een korte looptijd, zodat je niet vastzit aan dure licenties als de belastingregels wijzigen.

Bron: Sprout