Het antwoord: De keuze voor een AI-agent in plaats van een werknemer bespaart je direct honderden euro’s per maand, maar kan op termijn leiden tot hogere belastingen op geautomatiseerde arbeid. Die fiscale verschuiving raakt niet alleen techbedrijven, maar ook het MKB dat nu al volop AI inzet.

Wat er aan de hand is

In een analyse van MT/Sprout wordt de discussie rond een zogenoemde AI-tax opgerakeld. De kern: een accountant als werknemer kost een bedrijf duizenden euro’s per maand, terwijl een abonnement op een AI-agent enkele honderden euro’s kost. Die rekensom is snel gemaakt, maar heeft een keerzijde. Minder werknemers betekent minder afdracht van belastingen en sociale premies, wat het hele sociale stelsel onder druk zet. Sam Altman, CEO van OpenAI, pleit daarom voor een verschuiving van belasting op arbeid naar belasting op kapitaal en geautomatiseerde arbeid. Hoogleraar Ulrich Zierahn-Weilage heeft echter weinig vertrouwen in zo’n AI-tax. Volgens de redactie van MT/Sprout is er een ‘fiscale tijdbom’ onder het sociale stelsel, mede doordat AI-agents de volgende generatie belastingontduikers kunnen worden.

Wat dit betekent

Voor jou als MKB-ondernemer betekent dit dat de kostenbesparing van AI-agents niet zonder risico is. Op dit moment kun je nog ongestoord kiezen voor een AI-abonnement in plaats van een extra medewerker. Maar als de overheid de belastingdruk verschuift van arbeid naar automatisering, kan die rekening alsnog op je bord komen. Denk aan een heffing op het gebruik van AI-agents, of een hogere vennootschapsbelasting om het gat in de sociale premies te dichten. De discussie gaat niet alleen over techreuzen; ook het MKB dat AI inzet voor administratie, klantenservice of boekhouding, wordt geraakt. De keuze die je vandaag maakt, heeft morgen fiscale gevolgen.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een administratiekantoor runt en overweegt een AI-agent in te zetten voor boekhoudwerk, kun je nu al anticiperen op mogelijke heffingen. Overweeg om niet volledig te automatiseren, maar een hybride model te hanteren: een AI-agent doet het repetitieve werk, een menselijke medewerker controleert en adviseert. Zo behoud je deels de loonbelastingafdracht en voorkom je dat je straks volledig afhankelijk bent van een technologie die belast kan worden.

Als je een webshop hebt en AI gebruikt voor klantenservice, is het verstandig om de financiële impact van een eventuele AI-tax door te rekenen. Een optie is om de besparing van de AI-agent deels te reserveren voor toekomstige heffingen. Je zou kunnen overwegen om een aparte post ‘automatiseringsbelasting’ in je begroting op te nemen, zodat je niet voor verrassingen komt te staan als de wetgeving verandert.

Als je een team aanstuurt en nadenkt over uitbreiding, kun je de keuze tussen een nieuwe medewerker en een AI-agent niet alleen op basis van directe kosten maken. Een mogelijkheid is om een scenario-analyse te doen: wat gebeurt er met je totale belastingdruk als de overheid een heffing op AI invoert? Neem daarin mee dat sociale premies en loonbelasting nu nog aftrekbaar zijn, maar dat een AI-tax dat wellicht niet is. Overweeg om een deel van je team te behouden voor taken die menselijk oordeel vereisen, zoals strategie en klantrelaties, en alleen routinetaken te automatiseren.

Als je in de zorg of een andere sector met hoge sociale premies werkt, is het extra belangrijk om de maatschappelijke impact mee te wegen. Een AI-agent kan efficiënter zijn, maar als iedereen in jouw sector kiest voor automatisering, droogt de basis voor het sociale stelsel op. Je zou kunnen overwegen om met je branchevereniging te lobbyen voor een geleidelijke invoering van een AI-tax, zodat je bedrijf niet plotseling wordt geconfronteerd met een onverwachte kostenpost.

Bron: Sprout