Een accountant als werknemer kost je duizenden euro’s per maand, een abonnement op een AI-agent enkele honderden. Die rekensom is snel gemaakt, maar de besparing op arbeidskosten heeft een keerzijde: minder banen betekent minder belasting- en premie-inkomsten voor het sociale stelsel. De vraag wie die rekening straks betaalt, raakt direct jouw kostenstructuur en toekomstige belastingdruk.

Wat er aan de hand is

AI-agents vervangen steeds vaker taken van werknemers, van administratie tot klantenservice. De rekensom voor ondernemers is verleidelijk: een abonnement op een AI-agent kost enkele honderden euro’s per maand, terwijl een werknemer duizenden euro’s kost. Maar die verschuiving heeft een blinde vlek. Over salarissen worden belastingen en sociale premies afgedragen die het sociale stelsel financieren. Naarmate meer werk wordt geautomatiseerd, droogt die bron van inkomsten op. Sam Altman, CEO van OpenAI, pleit daarom voor een verschuiving van belasting op arbeid naar kapitaal en geautomatiseerde arbeid. Hoogleraar Ulrich Zierahn-Weilage heeft echter weinig vertrouwen in zo’n AI-tax, omdat hij de voorspelde massawerkloosheid relativeert, maar wel andere zorgen heeft over de impact op de arbeidsmarkt.

Wat dit betekent

Voor jou als MKB-ondernemer betekent dit dat de keuze voor AI-agents niet alleen een operationele beslissing is, maar ook een strategische met fiscale gevolgen. Als een AI-tax er komt, kunnen de kosten van automatisering stijgen. De besparing van vandaag kan morgen worden wegbelast. Daarnaast verandert de verhouding tussen vaste lasten (salarissen) en variabele lasten (abonnementen) je hele kostenstructuur. Dat heeft invloed op je winstgevendheid, maar ook op je afhankelijkheid van externe technologieleveranciers. De discussie over een AI-tax is nog pril, maar de signalen zijn duidelijk: overheden gaan op zoek naar nieuwe belastingbronnen nu arbeid als basis wegvalt.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een administratiekantoor runt of een team van financiële medewerkers hebt, kun je nu al nadenken over de balans tussen menselijke inzet en AI-automatisering. Een mogelijke aanpak is om niet volledig te vervangen, maar te combineren: laat een AI-agent de bulk van repetitief werk doen, terwijl je een senior medewerker houdt voor controle en uitzonderingen. Zo behoud je een deel van de loonsom en de bijbehorende premie-afdracht, terwijl je toch bespaart. Overweeg om de vrijgekomen uren te herinvesteren in taken die meer waarde toevoegen, zoals klantadvies of strategische planning.

Als je een webshop of dienstverlener bent met een klantenserviceteam, kun je experimenteren met een AI-agent voor eerste lijns ondersteuning. Houd daarbij een deel van het team voor complexe vragen. Dit verlaagt je kosten, maar je behoudt een menselijke component die bijdraagt aan belastinginkomsten. Een optie is om de besparing deels te reserveren voor een mogelijke toekomstige AI-tax of voor scholing van je huidige personeel.

Als je een team aanstuurt en nadenkt over je personeelsplanning voor de komende jaren, kun je een scenario opstellen waarin je de impact van automatisering op je loonkosten en belastingdruk in kaart brengt. Vraag je af: wat gebeurt er met mijn kosten als een AI-tax van bijvoorbeeld 10 procent op abonnementskosten wordt ingevoerd? Door nu al te rekenen met verschillende scenario’s, voorkom je dat je straks voor verrassingen komt te staan. Overweeg om een gesprek aan te gaan met je accountant of fiscalist over de mogelijke gevolgen van een AI-tax voor jouw bedrijf.

Bron: Sprout