Het antwoord: Een AI-tax, een belasting op geautomatiseerde arbeid, kan de komende jaren een directe impact hebben op de kosten van je bedrijf, je personeelsbeleid en de keuze tussen een menselijke medewerker of een AI-agent. Dit concept, dat onder andere door OpenAI-ceo Sam Altman wordt bepleit, verschuift de belastingdruk van arbeid naar kapitaal en automatisering, met als doel het sociale stelsel te beschermen tegen dalende belastinginkomsten door banenverlies.

Wat er aan de hand is

De discussie over een AI-tax wint aan kracht. De kern van het probleem is eenvoudig: een accountant als werknemer kost een bedrijf duizenden euro’s per maand, terwijl een abonnement op een AI-agent enkele honderden euro’s kost. Die rekensom is snel gemaakt. Dit heeft niet alleen invloed op het aantal banen, maar ook op de belastingen en sociale premies die over salarissen worden afgedragen. Sam Altman, CEO van OpenAI, pleit daarom voor een verschuiving van belasting op arbeid naar kapitaal en geautomatiseerde arbeid. Hoogleraar Ulrich Zierahn-Weilage heeft echter weinig vertrouwen in zo’n AI-tax. Volgens MT/Sprout-redacteur Karin Swiers ontleedt het artikel de hypocrisie van techmiljardairs en de echte fiscale tijdbom onder ons sociale stelsel, met tegengeluiden van een arbeidsmarkteconoom die voorspelde massawerkloosheid door AI relativeert.

Wat dit betekent

Voor jou als ondernemer betekent dit dat de kostenvergelijking tussen mens en machine niet meer alleen over salaris en productiviteit gaat. Als een AI-tax wordt ingevoerd, kan het goedkope alternatief van een AI-agent duurder worden. Dit raakt direct je personeelsplanning: wordt het aantrekkelijker om een menselijke medewerker in dienst te houden of juist te vervangen door automatisering? Daarnaast heeft het gevolgen voor je totale kostenstructuur. Als de overheid belasting heft op geautomatiseerde arbeid, kan dat je operationele kosten verhogen, vooral in sectoren waar veel routinematige taken worden geautomatiseerd, zoals administratie, klantenservice en dataverwerking. Ook je concurrentiepositie kan veranderen: bedrijven in landen zonder AI-tax kunnen goedkoper automatiseren.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een administratiekantoor runt of een financiële afdeling leidt, kun je nu al nadenken over hoe je de kosten van automatisering in je businesscase verwerkt. Overweeg om niet alleen de directe abonnementskosten van een AI-agent mee te nemen, maar ook een scenario waarin een toekomstige AI-tax van bijvoorbeeld 10 tot 20 procent wordt toegevoegd. Je zou kunnen rekenen met twee varianten: een zonder belasting en een met een geschatte heffing. Zo ben je voorbereid op beleidswijzigingen en kun je onderbouwde keuzes maken over het aannemen van extra personeel of het uitbreiden van je AI-gebruik.

Als je een team aanstuurt in een sector met veel routinematig werk, zoals logistiek, productie of klantenservice, kun je nu al een strategie ontwikkelen voor de balans tussen mens en machine. Een mogelijkheid is om een interne werkgroep op te richten die de impact van een AI-tax op jouw specifieke functies in kaart brengt. Je zou kunnen kijken welke taken het meest geschikt zijn voor automatisering en welke juist menselijk contact vereisen. Overweeg om een scenario te schetsen waarin je deels inzet op AI voor efficiëntie, maar ook investeert in omscholing van medewerkers naar taken die minder snel worden geautomatiseerd.

Als je een klein bedrijf hebt met een beperkt budget, kun je de discussie over een AI-tax gebruiken om je personeelsplanning toekomstbestendig te maken. Een optie is om nu al te experimenteren met een goedkope AI-agent voor een specifieke taak, zoals het beantwoorden van veelgestelde klantvragen of het genereren van offertes. Houd daarbij bij wat de werkelijke kosten zijn, inclusief eventuele licenties en implementatie. Je zou kunnen overwegen om de besparing op salarissen deels te reserveren voor een mogelijke toekomstige belastingheffing. Zo voorkom je dat je later voor verrassingen komt te staan.

Bron: Sprout