Het antwoord is simpel: een AI-agent kost je een paar honderd euro per maand, een accountant een paar duizend. Maar die besparing heeft een keerzijde. Over die paar duizend euro betaalde je vroeger belasting en sociale premies. Als straks duizenden bedrijven dezelfde rekensom maken, verdwijnt er een flinke stroom premie-inkomsten. Dat raakt direct jouw AOW, zorgpremie en pensioenopbouw.

Wat er aan de hand is De discussie over een AI-tax laait op. Sam Altman, ceo van OpenAI, pleit voor een verschuiving van belasting op arbeid naar belasting op kapitaal en geautomatiseerde arbeid. Zijn redenering: als AI-agents het werk van mensen overnemen, drogen de inkomsten uit belastingen en sociale premies op. Een AI-agent kost een bedrijf enkele honderden euro’s per maand, terwijl een werknemer duizenden euro’s kost. Die rekensom is snel gemaakt, schrijft MT/Sprout. Maar wat gebeurt er met de premies die over die salarissen worden afgedragen? Volgens Altman moeten we nadenken over een nieuwe belasting op geautomatiseerde arbeid om ons sociale stelsel overeind te houden. Hoogleraar Ulrich Zierahn-Weilage heeft daar weinig vertrouwen in. Hij relativeert de voorspelde massawerkloosheid door AI, maar heeft wel andere zorgen over de impact op de arbeidsmarkt.

Wat dit betekent Voor jou als ondernemer betekent dit dat de keuze voor een AI-agent niet alleen een operationele beslissing is, maar ook een maatschappelijke. Elke keer dat je een menselijke functie vervangt door een AI-abonnement, verdwijnt er een stroom aan premie-inkomsten voor de AOW, de zorgverzekering en het pensioenfonds. Op de korte termijn bespaar je geld. Op de lange termijn kan dat betekenen dat de overheid de gaten in de sociale zekerheid gaat vullen met hogere lasten voor bedrijven. Of dat je zelf straks meer moet bijdragen aan je pensioen en zorgverzekering, omdat de collectieve pot kleiner wordt. Vooral in sectoren waar veel routinematig werk wordt gedaan – administratie, boekhouding, klantenservice – is de impact groot. Als straks tienduizenden bedrijven dezelfde rekensom maken, stapelt het effect zich op.

Hoe je dit kunt toepassen Als je een administratief of financieel bedrijf runt, overweeg om niet alleen naar de directe kostenbesparing van een AI-agent te kijken. Maak een bredere rekensom: wat kost het je op termijn als de overheid een AI-tax invoert? Je zou kunnen rekenen met scenario’s waarin een deel van je besparing wordt wegbelast. Een optie is om nu al te reserveren voor die mogelijke lastenverzwaring, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

Als je een team aanstuurt waarin je AI-agents inzet, denk dan na over hoe je de vrijgekomen capaciteit herinzet. In plaats van functies volledig te schrappen, kun je medewerkers omscholen naar taken die AI niet kan doen, zoals klantrelaties, strategie of creatief werk. Een mogelijkheid is om een deel van de besparing te gebruiken voor bijscholing. Zo blijf je premies afdragen en bouw je tegelijkertijd aan een toekomstbestendig team.

Als je ondernemer bent en je eigen pensioen regelt, wees je ervan bewust dat de AOW en het collectieve pensioenstelsel onder druk komen te staan als meer bedrijven overschakelen op AI. Overweeg om je pensioenopbouw te spreiden: naast je verplichte pensioenregeling kun je een extra potje opbouwen, bijvoorbeeld via een lijfrente of een beleggingsrekening. Een optie is om jaarlijks een vast percentage van je AI-besparing opzij te zetten voor je eigen oudedagsvoorziening.

Als je in de zorg of het onderwijs werkt, waar de overheid de premies int, kun je de discussie over de AI-tax gebruiken om het gesprek aan te gaan met je werkgever of brancheorganisatie. Vraag hoe zij de impact van automatisering op de sociale premies inschatten. Een mogelijkheid is om gezamenlijk een standpunt te formuleren richting de politiek, zodat er een eerlijke verdeling komt van de lasten en baten van AI.

Bron: Sprout