Een AI-agent kost enkele honderden euro’s per maand, een werknemer duizenden. Die rekensom heeft niet alleen gevolgen voor banen, maar ook voor de belastingen en sociale premies die over salarissen worden afgedragen. Het sociale vangnet dreigt uit te hollen, en de vraag is wie de rekening betaalt.

Wat er aan de hand is

MT/Sprout-redacteur Karin Swiers beschrijft in een analyse hoe AI-agents het sociale stelsel onder druk zetten. Een accountant als werknemer kost een bedrijf duizenden euro’s per maand, een abonnement op een AI-agent enkele honderden. Die verschuiving leidt tot minder loonbelasting en sociale premies, terwijl de kosten voor zorg, AOW en uitkeringen blijven bestaan. OpenAI-ceo Sam Altman pleit voor een verschuiving van belasting op arbeid naar kapitaal en geautomatiseerde arbeid. Hoogleraar Ulrich Zierahn-Weilage heeft weinig vertrouwen in zo’n AI-tax. Volgens hem wordt massawerkloosheid door AI gerelativeerd, maar heeft hij andere zorgen.

Wat dit betekent

Voor jou als MKB’er is de rekensom snel gemaakt. Stel dat je een medewerker inhuurt voor een bruto maandsalaris van 3.500 euro. Daar komen werkgeverslasten bovenop, zoals pensioenpremie, sociale verzekeringen en verzekeringen. De totale kosten voor jou kunnen oplopen tot 5.000 euro per maand of meer. Een AI-agent die dezelfde taken uitvoert, kost enkele honderden euro’s per maand. Het verschil is groot, maar wat je bespaart op loonkosten, verdwijnt ook aan belastinginkomsten. Over die 5.000 euro betaal je geen loonbelasting en premies volksverzekeringen meer. Die inkomsten mislopen de overheid, terwijl de uitgaven voor sociale voorzieningen gelijk blijven of stijgen. Voor jou als ondernemer betekent dit dat de rekening van het sociale stelsel op een andere manier moet worden betaald. De discussie over een AI-tax raakt dus direct je belastingdruk en de houdbaarheid van voorzieningen waar je zelf ook gebruik van maakt.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een administratief medewerker vervangt door een AI-agent, dan bespaar je direct op loonkosten. Maar je moet ook nadenken over de gevolgen voor je eigen belastingpositie. Overweeg om de vrijgekomen middelen te gebruiken voor investeringen in scholing van andere medewerkers of in duurzame bedrijfsvoering. Je zou kunnen onderzoeken of je de besparing deels kunt reserveren voor een eigen voorziening, zoals een opleidingsbudget of een spaarpot voor onverwachte uitgaven.

Als je een team aanstuurt waarin AI-taken overneemt, dan kun je de vrijgekomen uren inzetten voor werk dat meer waarde toevoegt. Een mogelijkheid is om medewerkers te laten omscholen naar functies waarin ze de AI aansturen of controleren. Je zou kunnen overwegen om een deel van de besparing te gebruiken voor een interne scholingsregeling, zodat je team zich blijft ontwikkelen en je minder afhankelijk wordt van externe inhuur.

Als je in een sector werkt waar veel routinematige taken voorkomen, zoals boekhouding, data-invoer of klantenservice, dan is de kans groot dat AI-agents een deel van het werk overnemen. Overweeg om een proef te doen met een AI-agent voor een specifieke taak, zoals het verwerken van facturen of het beantwoorden van standaardvragen. Je zou kunnen berekenen wat de besparing is en dat bedrag vergelijken met de kosten van een eventuele AI-tax of andere heffingen die mogelijk worden ingevoerd.

Als je je zorgen maakt over de toekomst van het sociale stelsel, dan kun je nu al nadenken over alternatieve manieren om bij te dragen. Een optie is om een deel van de besparing door AI te gebruiken voor een eigen pensioenvoorziening of een verzekering tegen inkomensverlies. Je zou ook kunnen overwegen om met andere ondernemers in je netwerk een collectieve regeling op te zetten, bijvoorbeeld voor gedeelde opleidingskosten of een gezamenlijk vangnet bij werkloosheid. De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar het loont om nu al te verkennen welke stappen je kunt zetten.

Bron: Sprout