Het antwoord: AI-agents vervangen steeds vaker menselijke werknemers, waardoor de belastinginkomsten uit loonheffingen en sociale premies onder druk komen te staan. Dit kan op termijn leiden tot een nieuwe belasting op geautomatiseerde arbeid, een zogeheten AI-tax, die ook jouw bedrijfsvoering als mkb-ondernemer raakt.

Wat er aan de hand is

De discussie over een AI-tax wint aan kracht. De kern is simpel: een accountant als werknemer kost een bedrijf duizenden euro’s per maand, een abonnement op een AI-agent enkele honderden. Die rekensom is snel gemaakt. Maar die besparing heeft niet alleen invloed op het aantal banen, maar ook op de belastingen en sociale premies die over die salarissen worden afgedragen. Daarmee komt het hele sociale stelsel onder druk te staan, schrijft MT/Sprout.

Sam Altman, ceo van OpenAI, pleit daarom voor een verschuiving van belasting op arbeid naar kapitaal én geautomatiseerde arbeid. Zijn voorstellen klinken redelijk, al heeft Altman als ceo van OpenAI een flinke klont boter op zijn hoofd, aldus de analyse. Hoogleraar Ulrich Zierahn-Weilage heeft daarentegen weinig vertrouwen in zo’n AI-tax. De discussie is nog pril, maar de fiscale tijdbom onder ons sociale stelsel is volgens de redactie van MT/Sprout een reëel thema.

Wat dit betekent

Voor jou als mkb-ondernemer betekent deze ontwikkeling dat de huidige rekensom – AI-agent goedkoper dan werknemer – op termijn wel eens anders kan uitpakken. Als de overheid besluit een belasting op geautomatiseerde arbeid in te voeren, wordt de kostenbesparing van automatisering kleiner. De impact is het grootst in sectoren waar veel routinematig werk wordt gedaan: administratie, boekhouding, klantenservice, dataverwerking.

Daarnaast raakt het je bedrijfsvoering indirect. Als grote bedrijven massaal overschakelen op AI-agents, daalt de totale belastingopbrengst uit loonheffingen. De overheid zal die inkomsten ergens anders moeten ophalen. Denk aan hogere vennootschapsbelasting, btw-verhogingen of juist een specifieke heffing op automatisering. De rekening van de AI-revolutie komt uiteindelijk bij alle bedrijven terecht, ook als jij zelf geen werknemers vervangt.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je overweegt een AI-agent in te zetten voor administratieve taken, is het verstandig om niet alleen naar de directe kostenbesparing te kijken. Een abonnement van een paar honderd euro per maand lijkt aantrekkelijk vergeleken met een salaris van duizenden euro’s. Maar overweeg om een scenario door te rekenen waarin de overheid een heffing op geautomatiseerde arbeid invoert, bijvoorbeeld 20 tot 30 procent van de besparing. Zo voorkom je dat je bedrijfsmodel ineens onderuit gaat als de fiscale regels veranderen.

Als je een team aanstuurt waarin je menselijke taken vervangt door automatisering, kun je nu al nadenken over hoe je de transitie vormgeeft. Een optie is om niet volledig te vervangen, maar te verschuiven: zet AI-agents in voor routinematig werk en herplaats medewerkers naar taken waar menselijk oordeel essentieel is, zoals klantrelaties of strategie. Dit maakt je bedrijf minder kwetsbaar voor een plotselinge AI-tax, omdat je de menselijke capaciteit behoudt.

Als je in een sector werkt met veel laaggeschoold administratief werk, zoals een administratiekantoor of een uitzendbureau, is het goed om de politieke ontwikkelingen rond de AI-tax te volgen. Je zou kunnen overwegen om je dienstverlening deels te herpositioneren naar advieswerk dat niet eenvoudig te automatiseren is. Mocht de belasting op automatisering er komen, dan wordt advies relatief aantrekkelijker dan pure uitvoering.

Als je als ondernemer je financiële planning maakt voor de komende jaren, neem dan de mogelijke AI-tax mee als risicofactor. Overweeg om een buffer in te bouwen in je begroting voor hogere belastingdruk, bijvoorbeeld 5 tot 10 procent extra op je operationele kosten. Dit is geen exacte voorspelling, maar een voorzorgsmaatregel voor het geval de overheid de fiscale schroef aandraait.

Bron: Sprout