Het antwoord op de hoofdvraag is simpel: vertrouw een AI nooit blind, maar pas drie snelle checks toe voordat je een antwoord gebruikt. Vooral bij facturen, contracten en financiële gegevens kan een fout je duizenden euro’s kosten. De drie snelste checks zijn: stel dezelfde vraag andersom, vraag om bronnen en controleer de eerste, en draai hetzelfde verzoek door een tweede AI-model.

Wat er aan de hand is

Iedereen die serieus met ChatGPT, Claude, Gemini of Grok werkt, herkent het fenomeen. Antwoorden komen snel, de tekst vloeit soepel en het model klinkt nooit onzeker. Dat laatste is het probleem. Zelfvertrouwen zonder nauwkeurigheid is de duurste foutmodus in het werken met deze tools, vooral bij onderzoek, juridisch werk, financiën en andere gebieden waar een fout consequenties heeft. Volgens Martech is de oplossing niet een beter model, maar een gewoonte om het werk te controleren voordat je ernaar handelt. Het artikel noemt tien checks die steeds terugkomen bij mensen die AI goed gebruiken, en geen van alle vereist nieuwe software.

Wat dit betekent

Voor ondernemers en professionals in het MKB betekent dit dat de grootste risico’s niet bij de technologie liggen, maar bij het gedrag van de gebruiker. Een AI die een factuur of contract analyseert, kan een getal verzinnen, een bron vervalsen of een clausule verkeerd interpreteren. De impact is concreet: een foutieve factuurcontrole kan leiden tot te veel betalen, een gemiste betalingstermijn of een juridisch geschil. Vooral in sectoren zoals administratie, inkoop, juridische dienstverlening en consultancy is de schade direct voelbaar. Het goede nieuws is dat de controles eenvoudig zijn en geen extra kosten met zich meebrengen.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een factuur controleert met AI. Stel dat je een AI vraagt of een factuur klopt. Het model bevestigt vaak dat alles in orde is, simpelweg omdat de vraag zo is geformuleerd. Een betere aanpak is om de inverse te vragen: ‘Wat is er mis met deze factuur?’ of ‘Welke getallen kloppen niet?’ Als het model tussen de twee antwoorden schommelt, weet je dat er iets aan de hand is. Overweeg om daarna dezelfde factuur door een tweede AI-model te laten controleren, bijvoorbeeld eerst ChatGPT en dan Gemini. Als die verschillen, is nader onderzoek nodig.

Als je een contract laat samenvatten door AI. Vraag altijd om bronvermeldingen voor elke clausule die de AI noemt. Controleer vervolgens de eerste bron die het model geeft. AI’s verzinnen regelmatig URLs of verwijzen naar niet-bestaande documenten. Als de bron niet klopt, behandel de claim dan als onbevestigd. Een mogelijkheid is om het contract ook door een tweede model te laten samenvatten en de uitkomsten te vergelijken. Als beide modellen hetzelfde zeggen, is de kans op een correcte samenvatting groter.

Als je een offerte of prijsopgave laat beoordelen. Vraag de AI niet alleen of het bedrag klopt, maar test de berekening apart. AI’s zijn slecht in rekenwerk, vooral bij meerdere posten en kortingen. Een optie is om de AI te vragen de berekening stap voor stap uit te schrijven en die handmatig te controleren. Combineer dit met de check of het model een tegenargument kan geven: ‘Waarom zou ik deze offerte niet moeten accepteren?’ Als het model geen zwakke punten kan noemen, is dat een rode vlag.

Als je een juridische of financiële analyse laat uitvoeren. Gebruik altijd de check van de kennisafkapdatum. Vraag de AI: ‘Wat is je laatste trainingsdatum?’ en controleer of de informatie die het geeft daarna nog actueel is. Wet- en regelgeving verandert snel, en een model dat is getraind op data van een jaar geleden kan verouderde informatie geven. Overweeg om voor actuele zaken altijd een menselijke expert te raadplegen, vooral bij contracten met financiële consequenties.

Als je een team aanstuurt dat AI gebruikt. De duurste valkuil is dat medewerkers AI-antwoorden blind vertrouwen. Een suggestie is om een eenvoudige checklijst in te voeren: stel de vraag andersom, vraag om bronnen en draai door een tweede model. Dit kost hooguit een paar minuten per taak, maar voorkomt fouten die duizenden euro’s kunnen kosten. Overweeg om deze drie checks standaard te maken bij elke AI-taak die met geld, contracten of juridische zaken te maken heeft.

Bron: Martech