Het UWV stopt met de Europese AI-chatbot Le Chat van Mistral AI en start een pilot met Microsoft Copilot Chat Web. Dit is geen technische keuze, maar een strategische: de organisatie kiest voor integratie met bestaande systemen boven Europese datasoevereiniteit. Voor ondernemers is dit een signaal om de eigen AI-strategie tegen het licht te houden.

Wat er aan de hand is

Vanaf half mei 2025 start het UWV een pilot met Microsoft Copilot Chat Web, die tot eind 2025 loopt. De organisatie stopt daarmee met Le Chat, de AI-assistent van het Franse Mistral AI die sinds juni 2024 actief was. Volgens een woordvoerder was Le Chat bedoeld als tijdelijke oplossing totdat een gecontracteerde AI-toepassing beschikbaar zou komen. De keuze voor Copilot is ingegeven door de bestaande Microsoft-omgeving van het UWV: Copilot draait binnen die omgeving, waardoor meer instellingen beheerd kunnen worden en beveiliging beter kan worden afgestemd op de eigen eisen. Het UWV verwacht dat Copilot betere resultaten oplevert, wat gebruiksgemak vergroot en shadow-AI – het gebruik van niet-goedgekeurde AI-tools door medewerkers – tegengaat. Tegelijkertijd zegt het UWV ook te blijven kijken naar andere betrouwbare, soevereine alternatieven.

Wat dit betekent

Deze casus laat zien dat de keuze voor een AI-tool zelden alleen over functionaliteit gaat. Het UWV kiest voor diepere integratie met Microsoft, ondanks dat Le Chat specifiek is ontwikkeld met oog op Europese datasoevereiniteit. Voor het MKB is de les dat vendor lock-in een reëel risico is: eenmaal ingebed in een ecosysteem als Microsoft 365, wordt overstappen naar een alternatief duur en complex. Tegelijkertijd biedt diezelfde integratie voordelen: betere beveiliging, eenvoudiger beheer en minder kans dat medewerkers eigen tools gaan gebruiken. De afweging tussen soevereiniteit en gebruiksgemak is niet alleen iets voor overheden, maar ook voor ondernemers die met gevoelige klantdata werken.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een kantooromgeving draait op Microsoft 365. Je zou kunnen overwegen om eerst te kijken naar Copilot voordat je een losstaande AI-tool implementeert. De integratie met Teams, Outlook en SharePoint kan veel handmatig werk schelen, zoals het samenvatten van e-mailstromen of het opstellen van notulen. Een mogelijkheid is om een kleine pilot te starten met een paar medewerkers, net zoals het UWV doet, en de resultaten te vergelijken met een bestaande tool.

Als je twijfelt tussen een Europese en Amerikaanse AI-aanbieder. De keuze van het UWV laat zien dat datasoevereiniteit niet altijd de doorslag geeft. Overweeg om eerst in kaart te brengen welke data je AI-tool daadwerkelijk verwerkt. Voor algemene productiviteitstaken zoals het opstellen van teksten of het samenvatten van documenten is datasoevereiniteit mogelijk minder kritisch dan voor klantdata of financiële gegevens. Je zou kunnen besluiten om voor gevoelige data een Europese tool te gebruiken en voor standaard taken een Amerikaanse.

Als je shadow-AI in je organisatie wilt tegengaan. Het UWV noemt dit expliciet als reden voor de overstap. Een optie is om een goedgekeurde AI-tool aan te bieden die naadloos aansluit op de bestaande werkprocessen. Als medewerkers geen gedoe hebben met inloggen of aparte accounts, daalt de kans dat ze zelf ChatGPT of andere tools gaan gebruiken. Je zou kunnen overwegen om een tool te kiezen die binnen je bestaande cloudomgeving werkt, zoals Copilot binnen Microsoft of Duet AI binnen Google Workspace.

Als je een langetermijnstrategie voor AI wilt opzetten. Het UWV gebruikte Le Chat als tijdelijke oplossing. Dat is een herkenbare situatie: snel iets werkends neerzetten om ervaring op te doen. Een mogelijkheid is om bewust te kiezen voor een tijdelijke tool met een duidelijke evaluatiedatum, zoals het UWV doet. Zo voorkom je dat je vastzit aan een tool die niet meer past bij je groeiende behoeften. Plan na zes maanden een evaluatie in en stel vooraf criteria vast voor wat een tool moet kunnen.

Bron: Computable