Het UWV stopt met de Europese AI-assistent Le Chat van Mistral AI en start een pilot met Microsoft Copilot Chat Web. Voor MKB-ondernemers die worstelen met de keuze tussen Europese en Amerikaanse AI-tools, biedt deze casus concrete lessen over vendor lock-in, integratie en datasoevereiniteit.

Wat er aan de hand is

Het UWV heeft besloten om vanaf half mei een pilot te starten met Microsoft Copilot Chat Web, die tot eind 2026 loopt. Dit betekent dat de uitvoeringsorganisatie stopt met het gebruik van Le Chat, de AI-assistent van het Franse Mistral AI die sinds juni 2025 actief was. Volgens een woordvoerder van UWV was Le Chat bedoeld als een tijdelijke oplossing totdat een gecontracteerde AI-toepassing beschikbaar kon worden gesteld. De overstap naar Copilot is ingegeven door de betere integratie met de bestaande Microsoft-omgeving van UWV, waardoor meer instellingen beheerd kunnen worden en de beveiliging beter kan worden afgestemd op de eisen van de organisatie. De verwachting is dat Copilot Chat Web betere resultaten oplevert, wat voor meer gebruiksgemak zorgt en shadow-ai tegengaat. Eind dit jaar worden de uitkomsten van de pilot geëvalueerd. Het UWV geeft aan dat ondertussen ook wordt gekeken naar andere betrouwbare (soevereine) alternatieven.

Wat dit betekent

De keuze van UWV laat zien dat integratie met bestaande systemen zwaarder kan wegen dan principiële overwegingen rond datasoevereiniteit. Voor het UWV, dat al diep in het Microsoft-ecosysteem zit, bleek de naadloze samenwerking met Copilot doorslaggevend. Dit is een herkenbaar dilemma voor veel MKB-bedrijven. Aan de ene kant is er de wens om Europese tools te gebruiken die data binnen de EU houden, zoals Le Chat. Aan de andere kant is er de praktische realiteit dat Amerikaanse tools zoals Copilot of ChatGPT vaak beter integreren met de software die je al gebruikt, zoals Microsoft 365. De casus UWV laat zien dat vendor lock-in niet alleen over leverancierskeuze gaat, maar ook over de bestaande technische infrastructuur. Als je eenmaal diep in een ecosysteem zit, kan overstappen naar een alternatief meer gedoe en minder functionaliteit opleveren dan je verwacht.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een webshop runt en overweegt een AI-assistent in te zetten voor klantenservice, kijk dan eerst naar de tools die al in je bestaande softwarepakket zitten. Gebruik je Microsoft 365, dan is Copilot een logische eerste stap. Gebruik je Google Workspace, dan is Gemini wellicht een betere keuze. De les van UWV is dat een losstaande AI-tool, hoe goed ook, vaak minder waarde biedt dan een geïntegreerde oplossing die direct met je data en processen kan werken. Je zou kunnen beginnen met een pilot van een maand in een afgebakende afdeling, zoals klantenservice, om te testen of de integratie daadwerkelijk tijd bespaart.

Als je een team aanstuurt en worstelt met shadow-ai, waarbij medewerkers zelfstandig AI-tools gebruiken zonder dat jij het weet, dan kun je leren van de aanpak van UWV. Door een goedgekeurde, geïntegreerde AI-assistent aan te bieden die binnen je bestaande omgeving werkt, verlaag je de drempel voor medewerkers om de officiële tool te gebruiken. Overweeg om een interne pilot te starten met een tool die al in je softwarepakket zit, zoals Copilot of Gemini, en evalueer na drie maanden of het gebruik van ongecontroleerde AI-tools is afgenomen.

Als je in de zorg of een andere sector met strenge privacy-eisen werkt, dan is de afweging tussen Europese en Amerikaanse tools extra complex. Het UWV geeft aan dat het ook naar soevereine alternatieven blijft kijken, wat betekent dat je niet per se een definitieve keuze hoeft te maken. Een mogelijkheid is om een hybride strategie te hanteren: gebruik een Amerikaanse tool voor algemene taken zoals e-mailsamenvattingen, maar een Europese tool voor gevoelige data. Je zou kunnen starten met een inventarisatie van welke data door welke tool mag worden verwerkt, en op basis daarvan een keuze maken.

Als je een klein bedrijf bent zonder IT-afdeling, dan is het belangrijk om te beseffen dat de keuze voor een AI-tool niet alleen over functionaliteit gaat, maar ook over beheer. Het UWV noemt expliciet dat Copilot binnen de Microsoft-omgeving meer instellingen beheerd kunnen worden. Voor een klein bedrijf betekent dit dat een tool die goed integreert met je bestaande software vaak minder beheerwerk kost dan een losstaande tool. Je zou kunnen overwegen om te beginnen met de AI-functies die al in je huidige abonnement zitten, voordat je een extra tool aanschaft.

Bron: Computable