Het antwoord: Minder personeel door AI leidt niet tot hoger rendement. Uit onderzoek van Gartner onder 350 internationale executives blijkt dat bedrijven die investeren in autonome technologieën én personeel ontslaan, nauwelijks betere resultaten boeken. De organisaties die wél succes boeken, investeren juist in vaardigheden, rollen en governance rond AI.

Wat er aan de hand is

Gartner heeft onderzoek gedaan onder 350 executives wereldwijd naar de effecten van autonome bedrijfsvoering met AI. Ongeveer tachtig procent van de organisaties die zulke technologieën inzetten, meldt een afname van het personeelsbestand. Maar die personeelsreducties hangen nauwelijks samen met een hogere return on investment. Sterker nog, bedrijven met betere resultaten kiezen voor een andere aanpak: ze investeren in het ontwikkelen van vaardigheden, het herdefini��ren van rollen en het opzetten van governance rond AI.

Technologieën zoals AI-agents en robotic process automation verschuiven werk, maar vervangen mensen niet volledig. Op langere termijn verwacht Gartner zelfs dat autonome bedrijfsvoering leidt tot meer werkgelegenheid. Door groeiende AI-investeringen en nieuwe rollen zou de technologie tussen 2028 en 2029 per saldo banen creëren.

Wat dit betekent

Voor MKB-ondernemers is de boodschap helder: blind bezuinigen op personeel bij AI-investeringen is geen garantie voor succes. Het onderzoek van Gartner laat zien dat de bedrijven die wél rendement halen, niet kijken naar hoe ze mensen kunnen vervangen, maar naar hoe ze technologie en menselijk werk beter kunnen laten samenwerken.

Dit is vooral relevant voor sectoren waar AI snel terrein wint, zoals administratie, klantenservice, logistiek en productie. In de maakindustrie bijvoorbeeld loopt een pilot om AI-inzet te versnellen. Het gaat er niet om of je mensen kunt missen, maar of je ze slimmer kunt inzetten. De schoonmaaksector laat zien hoe dat eruit kan zien: Gom, onderdeel van Facilicom Groep, zet circa honderd schoonmaakrobots in op locaties als kantoren, scholen en industriële omgevingen. Het doel is niet om mensen te ontslaan, maar om consistente kwaliteit te leveren en personeel efficiënter te gebruiken in een krappe arbeidsmarkt.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een productiebedrijf runt en overweegt processen te automatiseren, zou je kunnen beginnen met een analyse van welke taken je medewerkers nu veel tijd kosten zonder dat het echte waarde toevoegt. Denk aan repetitieve controles, data-invoer of eenvoudige sorteertaken. Een mogelijkheid is om eerst één proces volledig te automatiseren en te meten wat dat oplevert, zonder direct personeel te verminderen. Je kunt de vrijgekomen tijd gebruiken om medewerkers te laten bijscholen in het beheren en optimaliseren van de AI-systemen.

Als je een administratief team aanstuurt en AI-tools overweegt voor facturering of rapportages, overweeg om de tool eerst in te zetten als assistent, niet als vervanger. Laat medewerkers de output controleren en verbeteren. Zo bouwen ze ervaring op met de technologie en kun je later bepalen of volledige automatisering zinvol is. Een optie is om een vast percentage van de werktijd te reserveren voor het leren werken met de nieuwe systemen.

Als je in de schoonmaak of facilitaire dienstverlening werkt, kun je kijken naar robotisering voor standaard taken zoals vloerreiniging in grote ruimtes. Gom laat zien dat dit kan zonder ontslagen, door robots in te zetten op plekken waar personeel schaars is of waar de kwaliteit moeilijk constant te houden is. Een mogelijkheid is om een pilot te starten met één robot op een locatie en de ervaringen te gebruiken om een bredere strategie te bepalen.

Als je een webshop runt en AI-agents overweegt voor klantenservice, is het goed om te weten dat Mastercard en Rabobank onlangs voor het eerst in Nederland een betaling via een AI-agent uitvoerden. Dit betekent dat volledig geautomatiseerde transacties dichterbij komen. Je zou kunnen experimenteren met een AI-agent die eenvoudige vragen afhandelt, terwijl complexe vragen nog naar een medewerker gaan. Zo behoud je de menselijke touch waar die nodig is.

De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar de rode draad is: investeer in de combinatie van technologie en mens, niet in vervanging.

Bron: Computable