Het vervangen van personeel door AI levert zelden een hoger rendement op. Uit onderzoek van Gartner onder 350 internationale executives blijkt dat bedrijven die inzetten op autonome technologieën én personeel ontslaan, nauwelijks betere resultaten boeken. De winst zit hem in het investeren in vaardigheden, nieuwe rollen en goed bestuur rond AI.
Wat er aan de hand is
Gartner waarschuwt dat zogenoemde ‘AI-ontslagen’ niet automatisch leiden tot hogere rendementen. Uit het onderzoek meldt circa tachtig procent van de organisaties met autonome technologieën een afname van het personeelsbestand. Toch hangen deze reducties nauwelijks samen met een hogere return on investment. Bedrijven die wél betere resultaten boeken, investeren juist in vaardigheden, rollen en governance rond AI. Op langere termijn verwacht Gartner zelfs dat autonome bedrijfsvoering leidt tot meer werkgelegenheid, doordat groeiende AI-investeringen en nieuwe rollen tussen 2028 en 2029 per saldo banen creëren.
Tegelijkertijd is er een pilot gestart om AI-inzet in de maakindustrie te versnellen. Dit sluit aan bij een bredere trend: robotisering en AI verschuiven werk, maar vervangen mensen niet volledig. Schoonmaakbedrijf Gom, onderdeel van Facilicom Groep, zet bijvoorbeeld circa honderd schoonmaakrobots in op kantoren, scholen en industriële locaties. Het bedrijf werkt nu samen met NLrobotics om robotisering verder op te schalen, van experiment naar grootschalige inzet.
Wat dit betekent
Voor MKB-ondernemers in de maakindustrie en andere sectoren is de boodschap helder: AI inzetten om kosten te besparen door mensen te ontslaan, is geen garantie voor succes. De echte meerwaarde zit in het verbeteren van processen, het verhogen van kwaliteit en het efficiënter inzetten van schaars personeel. In een krappe arbeidsmarkt kan AI helpen om routinetaken over te nemen, zodat medewerkers zich kunnen richten op werk dat meer waarde toevoegt. De pilot in de maakindustrie en de opschaling van schoonmaakrobots laten zien dat de technologie volwassen genoeg is om in de praktijk te gebruiken, maar dat de focus moet liggen op integratie en bijscholing, niet op vervanging.
Hoe je dit kunt toepassen
Als je een productiebedrijf runt met repetitieve taken, overweeg om AI of robotica in te zetten voor kwaliteitscontrole of assemblage. Je zou kunnen beginnen met een kleine pilot op één productielijn, waarbij je medewerkers opleidt om de systemen te bedienen en te onderhouden. Het doel is niet om mensen te ontslaan, maar om de doorlooptijd te verkorten en fouten te verminderen. Een mogelijke aanpak is om samen te werken met een kennisinstelling of branchevereniging, zoals Gom doet met NLrobotics, om toegang te krijgen tot expertise en technologiepartners.
Als je een team aanstuurt dat veel tijd kwijt is aan administratieve processen, kijk dan naar AI-agents of robotic process automation (RPA) om taken zoals facturering, planning of rapportages te automatiseren. Een optie is om één medewerker aan te wijzen als ‘AI-coördinator’ die de implementatie begeleidt en het team traint. De winst zit niet in het ontslaan van mensen, maar in het vrijmaken van tijd voor klantcontact, innovatie of strategisch werk. Gartners onderzoek laat zien dat investeren in vaardigheden en nieuwe rollen op termijn meer oplevert dan snijden in personeel.
Als je in de schoonmaak of facilitaire dienstverlening werkt, overweeg om schoonmaakrobots in te zetten op locaties met een voorspelbare indeling, zoals kantoren of scholen. Je zou kunnen starten met een paar robots op één locatie en de resultaten meten op kwaliteit en tijdsbesparing. Het doel is om personeel in te zetten voor complexere taken, zoals specialistische reiniging of klantcontact, terwijl de robot het standaardwerk doet. Gom laat zien dat opschaling mogelijk is door samen te werken met een ecosysteem van partners.
Als je een webshop runt en overweegt AI in te zetten voor klantenservice, denk dan aan een AI-agent die eenvoudige vragen afhandelt, zoals bestelstatus of openingstijden. De pilot van Mastercard en Rabobank laat zien dat AI-agenten steeds beter in staat zijn om zelfstandig transacties uit te voeren. Je zou kunnen experimenteren met een chatbot die niet alleen antwoord geeft, maar ook betalingen afhandelt. Houd wel altijd een menselijke medewerker achter de hand voor complexe vragen. Investeer in training van je team om de AI te monitoren en te verbeteren.
Bron: Computable